۱۸ دی ماه هواپیمای مسافربری بوینگ ۷۵۲ متعلق به هواپیمایی اوکراین اینترنشنال بعد از بلند شدن از باند فردوگاه امام خمینی(ره) تهران به فاصله ۳ دقیقه مورد اصابت موشک های پدافندی کشورمان قرار گرفت و این هواپیما با ۱۷۶ سرنشین در جنوب غرب تهران سقوط کرد و تمام مسافران و خدمه آن فوت کردند. این ماجرا به دلیل همزمانی آن با حمله موشکی ایران به پایگاه عین الاسد و همچنین خارجی بودن این هواپیما پیچیدگی های خاصی پیدا کرد.
خوب است به چند مولفه بنیادین توجه کنیم:
الف: شرایط بحرانی منطقه: شهادت سردار سلیمانی نمیتوانست بدون پاسخ باقی بماند. از یک سو خون خواهی از سردار بزرگ اسلام مسئله مهمی بود که خواسته مردم و رهبری بود و از سوی دیگر یک نگاه راهبردی حاصل از رفتارشناسی آمریکایی ها به طور منطقی حکم می کرد اگر واکنشی از سوی ایران انجام نشود آمریکا به این تحلیل می رسد که ایران امکان پاسخ گویی ندارد و با این دست فرمان می تواند حملات بعدی را علیه ایران طراحی و عملیاتی کند.
پاسخ به جنایت آمریکایی ها سحرگاه ۱۸ دی ماه عملیاتی شد و مهمترین پایگاه نظامی و پشتیبانی آمریکایی ها در منطقه با ۱۳ موشک مورد هدف قرار گرفت و ضربه مهلکی به ماشین جنگی آمریکایی ها در منطقه وارد شد.
ترامپ تهدید کرده بود در صورت حمله ایران به آمریکایی ها ۵۲ سایت ایران مورد حمله آمریکا قرار خواهد گرفت.
نیروهای مسلح ایران و تمام نیروهای نظامی خارجی در منطقه به خصوص آمریکایی ها در آماده باش کامل بودند و احتمال درگیری گسترده پیش بینی می شد.
ب: بالاترین سطح آماده باش(سطح جنگی یا ۳ ث) به شبکه پدافندی ابلاغ می شود: شب حمله به عین الاسد به دلیل شرایط بحرانی منطقه و همچنین پیش بینی نیروهای مسلح از واکنش احتمالی آمریکایی ها یک جنگ موقت چند روزه تا یک هفته ای را برآورد میکرد. سطح آماده باش جنگی به همین دلیل به شبکه پدافندی ابلاغ می شود.
ج: افزایش سامانه های پدافندی جدید به شبکه پدافندی تهران: به دلیل افزایش خطرات سامانه های جدیدی جهت محافظت از تهران به شبکه پدافندی تهران اضافه می شود. سامانه درگیر شده هم ساعت ۱۲ شب در غرب تهران مستقر می شود.
د: سامانه های جدید امکان تشخیص نوع مهاجم را نداشتند: ساختار سامانه های جدید مستقر شده در اطراف تهران به این نحو بود که برای شناسایی دقیق اهداف باید ارتباط با مرکز کنترل پدافندی انجام می شد و از این طریق پیش از شلیک موشک باید چک اولیه انجام میشد.
ی:هشدار شلیک موشک های کروز از سوی پدافند مرزی به تهران در چند نوبت اعلام می شود: به جهت افزایش سطح آماده باش به سطح جنگی طبق پروتکل تمام اخبار موثق و غیر موثق مورد استناد قرار میگیرد. بر همین مبنا سامانه های پدافند مرزی با مشاهدات خود خطر شلیک تعدادی کروز را به شبکه سراسری پدافندی اعلام میکند.
و: قطع ارتباط و فرصت ۱۰ ثانیه ای برای یک تصمیم مهم: زمانی که سامانه پدافندی هواپیما را شناسایی می کند ارتباطش با مرکز قطع می شود. علت این قطع ارتباط معلوم نبود. با توجه به سرعت بالای هدف شناسایی شده و جهت حرکت آن تنها ۱۰ ثانیه فرصت برای یک تصمیم حیاتی وجود داشت. اپراتور تصمیم به شلیک می گیرد.
