سی امین آیین گرامی داشت روز ملی صادرات در شرایطی برگزار شد که فعالان اقتصادی با چالش هایی در زمینه مقررات تجاری، حمل ونقل، موانع مرزی و دسترسی به بازارهای بین المللی مواجه هستند. سخنان مسئولان حاضر در این مراسم بر ضرورت حمایت از صادرکنندگان، افزایش هماهنگی دستگاه های اجرایی و تسریع در تصمیم گیری برای حل مشکلات تجارت خارجی متمرکز بود.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، در این مراسم با قدردانی از تلاش صادرکنندگان برای تداوم فعالیت های اقتصادی کشور، بر ضرورت برطرف کردن مشکلات پیش روی این بخش تأکید کرد.
وی با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی و فشارهای خارجی گفت دولت در مسیر کاهش موانع فعالیت صادرکنندگان، واگذاری اختیارات به مدیران منطقه ای، استانداران و وزیران را دنبال کرده است تا تصمیم گیری برای حل مسائل فعالان اقتصادی با سرعت بیشتری انجام شود.
پزشکیان همچنین بر ضرورت بازنگری در مقررات دست و پاگیر تأکید کرد و گفت دولت در پی آن است که با استفاده از ظرفیت های اجرایی موجود، مشکلات فعالان اقتصادی را کاهش دهد.
رئیس جمهور با اشاره به شرایط کشور اظهار داشت ایران به دنبال جنگ نیست، اما در برابر فشارها و تحریم ها نیز تسلیم نخواهد شد. او تلاش صادرکنندگان برای حفظ جریان تجارت و فعالیت اقتصادی را شایسته قدردانی دانست و بر ادامه حمایت دولت از این بخش تأکید کرد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با اشاره به تداوم شرایط دشوار اقتصادی و محدودیت های ناشی از تحریم ها، صادرکنندگان را از بازیگران اصلی حفظ توان اقتصادی کشور دانست و حمایت از آنها را یکی از مسئولیت های دستگاه دیپلماسی عنوان کرد.
وی تأکید کرد وزارت امور خارجه باید در کنار پیگیری مسائل کلان سیاست خارجی، برای حل مشکلات مشخص صادرکنندگان نیز وارد عمل شود و زمینه فعالیت آسان تر آنها در بازارهای بین المللی را فراهم کند.
عراقچی یکی از محورهای مهم این همکاری را رفع موانع مرزی دانست و بر ضرورت تبدیل مرزها به مسیرهایی تسهیل کننده برای تجارت و توسعه مبادلات تأکید کرد. به گفته وی، شناسایی مشکلات در گذرگاه های مرزی و پیگیری موانع تعرفه ای در کشورهای همسایه می تواند به تسهیل صادرات کمک کند.
وزیر امور خارجه همچنین بر اهمیت توسعه دیپلماسی استانی و تقویت ارتباط میان صادرکنندگان و دستگاه های مسئول تأکید کرد و خواستار پیگیری مشکلات فعالان اقتصادی از مسیرهای دیپلماتیک شد.
محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، با تأکید بر ضرورت تسریع در تصمیم گیری برای رفع موانع صادرات غیرنفتی، پیشنهاد تشکیل کمیته ای مشترک با حضور اتاق بازرگانی ایران، وزارت صمت و بانک مرکزی را مطرح کرد.
وی با اشاره به تعدد دستگاه های دولتی عضو شورای عالی صادرات غیرنفتی، بر لزوم ایجاد سازوکاری تخصصی برای بررسی مسائل و اتخاذ تصمیم های اجرایی پیش از طرح موضوعات در شورای عالی تأکید کرد.
به گفته اتابک، این کمیته می تواند مشکلات صادرکنندگان را در کوتاه ترین زمان ممکن بررسی و درباره آنها تصمیم گیری کند. موضوعاتی که نیازمند بررسی در سطوح بالاتر باشند نیز می توانند برای تصمیم گیری نهایی به شورای عالی مربوطه ارجاع شوند.
وزیر صمت همچنین با اشاره به تغییرات شرایط مرزی و تأثیر آن بر جریان تجارت، تسریع در تصمیم گیری و رفع موانع صادراتی را ضروری دانست.
اتابک در بخش دیگری از سخنان خود به رونمایی از اطلس صادراتی اشاره کرد و بر ضرورت استفاده گسترده فعالان اقتصادی از این سامانه تأکید کرد. وی به روزرسانی مستمر اطلاعات اطلس صادراتی را از الزامات اثربخشی آن دانست و مسئولیت این کار را بر عهده سازمان توسعه تجارت ایران عنوان کرد.
توسعه حضور تجار ایرانی در بازار کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز از دیگر محورهای مورد تأکید وزیر صمت بود. او با اشاره به ظرفیت های تجاری این منطقه، خواستار استفاده بیشتر از فرصت های توافق نامه های تجاری ایران با کشورهای هدف شد.
اتابک همچنین از توافق هایی برای جلوگیری از توقف صادرات به دلیل مسائل استانداردی خبر داد و بر ضرورت فراهم شدن امکان استفاده از استانداردهای رایج کشور به همراه گواهی مبدأ برای تسهیل روند صادرات تأکید کرد.
محمدعلی دهقان دهنوی، معاون وزیر صمت و رئیس سازمان توسعه تجارت ایران، با تأکید بر نقش صادرکنندگان در حفظ جریان تجارت خارجی کشور، از تدوین ۱۰ پیشنهاد برای رفع موانع تجارت و تسهیل فعالیت های صادراتی خبر داد.
وی با اشاره به عملکرد تجارت خارجی کشور اعلام کرد ارزش تجارت خارجی ایران در سال ۱۴۰۴ به حدود ۵۲ میلیارد دلار رسیده است. به گفته دهقان دهنوی، کاهش قیمت برخی محصولات پتروشیمی، گاز صادراتی و محصولات کشاورزی از عوامل اثرگذار بر ارزش تجارت خارجی بوده است.
رئیس سازمان توسعه تجارت ایران همچنین رشد ۱۴۰ درصدی صادرات خدمات فنی و مهندسی را از تحولات قابل توجه این حوزه عنوان کرد و با اشاره به سهم بالای حمل ونقل دریایی در تجارت کشور، بر ضرورت بازتعریف مسیرهای جایگزین برای تداوم مبادلات در شرایط دشوار تأکید کرد.
دهقان دهنوی تسهیل مقررات، جبران افزایش هزینه های حمل ونقل از طریق مشوق های مناسب و تقویت حضور بنگاه های ایرانی در بازارهای جهانی را از محورهای مورد نیاز برای توسعه صادرات دانست. او ابراز امیدواری کرد پیشنهادهای تدوین شده وارد چرخه تصمیم گیری شود و روند رسیدگی به مشکلات صادرکنندگان سرعت بگیرد.
در بخش دیگری از سی امین آیین گرامی داشت روز ملی صادرات، از سامانه اطلس صادراتی رونمایی شد؛ ابزاری که با هدف کمک به فعالان اقتصادی در شناخت ظرفیت های بازارهای صادراتی معرفی شده است.
همچنین در این مراسم از ۱۳ شرکت ممتاز ملی و ۴۳ شرکت نمونه ملی تقدیر شد.
مجموع محورهای مطرح شده در این رویداد نشان می دهد که کاهش موانع داخلی، بهبود زیرساخت های حمل ونقل، تسهیل فعالیت در مرزها، اصلاح مقررات و تقویت دیپلماسی اقتصادی از موضوعات مهم پیش روی سیاست گذاران و فعالان صادراتی است. تشکیل کمیته مشترک برای رسیدگی به مشکلات صادرکنندگان نیز یکی از پیشنهادهای اجرایی مطرح شده در این مراسم بود که تحقق آن می تواند به هماهنگی بیشتر میان دستگاه های مسئول و تسریع در رسیدگی به مسائل تجارت خارجی کمک کند.
