فعالیت آفرودسواری در طبیعت که طی سالهای اخیر به یکی از موضوعات بحثبرانگیز در حوزه محیط زیست تبدیل شده، قرار است وارد مرحله جدیدی از ساماندهی شود. سازمان منابع طبیعی اعلام کرده هدف از محدودیتهای اخیر، ممنوعیت دایمی آفرود نیست، بلکه ایجاد چارچوب مشخص برای جلوگیری از تخریب منابع طبیعی است.
مهرداد اکبریان، مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، با اشاره به آسیبهای ناشی از تردد خودروهای آفرود در مناطق حساس طبیعی اظهار کرد: خودروهای دو دیفرانسیل به دلیل توانایی عبور از مسیرهای سخت، در صورت ورود بدون برنامه میتوانند آسیب بیشتری به خاک، پوشش گیاهی و زیستبوم مناطق طبیعی وارد کنند.
وی تاکید کرد: تخریب طبیعت تنها مربوط به خودروهای آفرود نیست، اما ورود هر وسیله نقلیه بدون مجوز و برنامه مشخص، تهدیدی برای عرصههای طبیعی محسوب میشود.
بر اساس برنامه جدید، گروههای آفرود و طبیعتگردی باید پیش از ورود به مناطق طبیعی، اطلاعات کاملی از تعداد افراد، خودروها، مسیر حرکت و زمان ورود و خروج خود ثبت کنند.
همچنین قرار است خودروهای مجاز به سامانه موقعیتیابی (GPS) مجهز شوند تا مسیر حرکت آنها قابل رصد باشد و امکان خروج از مسیرهای تعیینشده کاهش یابد.
سازمان منابع طبیعی اعلام کرده اعضای کلوپهای رسمی آفرود که مجوز فعالیت دارند، پس از گذراندن دورههای آموزشی میتوانند به عنوان «همیار طبیعت» ثبت شوند.
در این دورهها موضوعاتی مانند جلوگیری از آتشسوزی، حفاظت از خاک، مقابله با آسیبهای زیستمحیطی و اصول ورود مسیولانه به طبیعت آموزش داده خواهد شد.
این طرح قرار است ابتدا در چند استان دارای ظرفیت طبیعتگردی بهصورت آزمایشی اجرا شود. پس از بررسی نتایج اجرای پایلوت، دستورالعمل نهایی برای اجرا در سراسر کشور تدوین خواهد شد.
مسیولان معتقدند هدف این طرح، حذف آفرودسواری نیست؛ بلکه تبدیل این فعالیت به یک گردشگری قانونمند است تا علاقهمندان بتوانند بدون آسیب به منابع طبیعی از مسیرهای مشخص استفاده کنند.
تا زمان ابلاغ نهایی دستورالعمل، فعالیت گروههای آفرود بدون مجوز همچنان ممنوع خواهد بود و با ورودهای غیرضابطهمند به مناطق طبیعی برخورد میشود.
بر اساس اعلام سازمان منابع طبیعی، بخش قابل توجهی از تخریبها مربوط به گروههایی است که بدون دریافت مجوز و بدون رعایت اصول طبیعتگردی وارد مناطق جنگلی، کویری و مرتعی میشوند.
