خراسان جنوبی یکی از استان های شاخص کشور در حوزه معدن به شمار می رود؛ استانی که با برخورداری از ده ها ماده معدنی، ذخایر غنی و معادن بزرگ، نقش مهمی در تامین مواد معدنی کشور ایفا می کند. با توجه به برگزاری بیستمین نمایشگاه بین المللی معدن، صنایع معدنی، ماشین آلات و تجهیزات معدن، راهسازی و صنایع وابسته (ایران کانماین ۲۰۲۶)، با علیرضا خامه زر رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی بیرجند درباره ظرفیت های معدنی خراسان جنوبی، اهمیت برگزاری نمایشگاه ایران کانماین و مهم ترین چالش های بخش معدن گفت وگو کرده ایم.
رئیس اتاق بازرگانی بیرجند با اشاره به ظرفیت های معدنی خراسان جنوبی گفت: این استان یکی از مناطق برخوردار کشور در حوزه معدن است و تاکنون ۵۸ ماده معدنی در آن شناسایی شده است. همچنین بیش از ۶ میلیارد تن ذخیره معدنی در استان وجود دارد که ظرفیت کم نظیری برای توسعه اقتصادی ایجاد کرده است.
وی افزود: خراسان جنوبی در تولید زغال سنگ رتبه نخست کشور را در اختیار دارد و مجتمع زغال سنگ طبس نیز بزرگ ترین مجتمع زغال سنگ خاورمیانه محسوب می شود.
خامه زر ادامه داد: بیش از ۷۰ درصد تولید بنتونیت و مواد نسوز کشور در خراسان جنوبی انجام می شود و در حوزه فلزات گرانبها نیز استان از جایگاه ویژه ای برخوردار است؛ به طوری که چهار معدن طلای فعال در استان در حال بهره برداری هستند و در بخش مس و سایر ذخایر پلی متال نیز ظرفیت های قابل توجهی وجود دارد.
وی با بیان اینکه توسعه خراسان جنوبی بیش از هر بخش دیگری به معدن وابسته است، اظهار کرد: با توجه به محدودیت های استان در بخش کشاورزی و منابع آبی، معدن یکی از مهم ترین مسیرهای توسعه اقتصادی خراسان جنوبی به شمار می رود و حضور در رویدادهایی مانند ایران کانماین فرصت مناسبی برای معرفی این ظرفیت ها به سرمایه گذاران داخلی و خارجی فراهم می کند.
رئیس اتاق بازرگانی بیرجند افزود: در نمایشگاه هایی مانند ایران کانماین تلاش می کنیم توانمندی های معدنی استان را به فعالان اقتصادی و سرمایه گذاران معرفی کنیم تا زمینه ورود سرمایه های خارج از استان فراهم شود؛ زیرا بسیاری از پروژه های معدنی نیازمند سرمایه گذاری های کلان هستند و تامین این منابع از داخل استان به تنهایی امکان پذیر نیست.
خامه زر درباره نقش نمایشگاه ایران کانماین در توسعه بخش معدن گفت: موفقیت هر نمایشگاه به کیفیت برگزاری آن بستگی دارد، اما در مجموع چنین رویدادهایی بهترین فرصت برای ایجاد ارتباط میان حلقه های مختلف زنجیره معدن هستند.
وی افزود: در این نمایشگاه معدنکار، سرمایه گذار، تولیدکننده ماشین آلات، شرکت های دانش بنیان، ارائه دهندگان خدمات فنی و صاحبان فناوری در کنار یکدیگر قرار می گیرند و همین تعامل می تواند به شکل گیری همکاری های جدید و توسعه سرمایه گذاری منجر شود.
رئیس اتاق بازرگانی بیرجند ادامه داد: اگر نمایشگاه با حضور شرکت ها و سرمایه گذاران خارجی برگزار شود، امکان انتقال دانش فنی، معرفی فناوری های نوین و توسعه همکاری های بین المللی نیز فراهم خواهد شد و این موضوع به شکوفایی هرچه بیشتر بخش معدن کمک می کند.
وی با اشاره به مشکلات فعالان بخش معدن اظهار کرد: یکی از مهم ترین چالش های امروز، فرسودگی ماشین آلات معدنی است. تحریم ها موجب شده دسترسی به تجهیزات و ماشین آلات روز دنیا محدود شود و این موضوع هزینه استخراج را افزایش داده و توان رقابت معادن ایران را در بازارهای بین المللی کاهش داده است.
خامه زر افزود: کمبود سرمایه نیز از دیگر مشکلات جدی این بخش است. فعالیت معدنی نیازمند سرمایه گذاری های سنگین است و تامین منابع مالی برای بسیاری از فعالان این حوزه دشوار شده است.
وی ادامه داد: در استانی مانند خراسان جنوبی، پراکندگی معادن و فاصله زیاد آنها از زیرساخت هایی مانند برق، آب، گاز و راه های ارتباطی، هزینه سرمایه گذاری را افزایش می دهد و این موضوع ضرورت حمایت بیشتر از سرمایه گذاران را دوچندان می کند.
رئیس اتاق بازرگانی بیرجند با تاکید بر لزوم حمایت از سرمایه گذاری در مناطق کمتر برخوردار گفت: برای استان هایی مانند خراسان جنوبی باید مشوق های ویژه ای در نظر گرفته شود؛ زیرا شرایط سرمایه گذاری در این استان ها با مناطق برخوردار کشور یکسان نیست.
وی خاطرنشان کرد: معافیت های مالیاتی، تسهیل در پرداخت حقوق دولتی معادن، حمایت های بانکی، تامین اجتماعی و کاهش بروکراسی اداری می تواند انگیزه سرمایه گذاران را برای حضور در استان های کمتر برخوردار افزایش دهد.
خامه زر در پایان تاکید کرد: اگر سیاست های حمایتی متناسب با شرایط استان های معدنی تدوین شود، این مناطق می توانند سهم بیشتری در اقتصاد ملی داشته باشند و معدن به موتور محرک توسعه استان هایی مانند خراسان جنوبی تبدیل شود.
بیستمین نمایشگاه بین المللی معدن، صنایع معدنی، ماشین آلات و تجهیزات معدن، راهسازی و صنایع وابسته Iran ConMine 2026 از ۶ تا ۹ آبان ماه ۱۴۰۵ توسط خانه معدن ایران و مجری گری شرکت بانیان امید در محل دائمی نمایشگاه های بین المللی تهران برگزار خواهد شد. رویدادی که طی دو دهه گذشته به مهم ترین بستر تعامل میان تولیدکنندگان، سرمایه گذاران، فعالان صنعتی، متخصصان و تصمیم گیران حوزه معدن کشور تبدیل شده است.
