آذربایجان شرقی به واسطه برخورداری از ذخایر غنی معدنی و فعالیت گسترده در حوزه استخراج و فرآوری، همواره یکی از استان های پیشرو در صنعت معدن کشور بوده است. وجود معادن بزرگ فلزی، ظرفیت های کم نظیر در حوزه پلی متال و سهم قابل توجه این استان در تولید مواد معدنی، جایگاه ویژه ای برای آذربایجان شرقی در اقتصاد معدنی ایران ایجاد کرده است. با توجه به برگزاری بیستمین نمایشگاه بین المللی معدن، صنایع معدنی، ماشین آلات و تجهیزات معدن، راهسازی و صنایع وابسته (ایران کانماین ۲۰۲۶) در آبان ماه، با مهدی مهرداد رئیس خانه معدن آذربایجان شرقی درباره ظرفیت های معدنی استان، اهمیت برگزاری این نمایشگاه و چالش های پیش روی بخش معدن گفت وگو کرده ایم.
رئیس خانه معدن آذربایجان شرقی با اشاره به ظرفیت های معدنی این استان گفت: آذربایجان شرقی از نظر ذخایر اکتشافی، یکی از استان های نخست کشور محسوب می شود و در حوزه استخراج و فعالیت های معدنی نیز همواره در میان دو یا سه استان برتر ایران قرار دارد.
وی افزود: مهم ترین ظرفیت معدنی استان، ذخایر فلزی و به ویژه معادن پلی متال است. معدن مس سونگون به عنوان یکی از بزرگ ترین ذخایر مس خاورمیانه در آذربایجان شرقی قرار دارد و علاوه بر آن، معادن طلا و سایر ذخایر فلزی نیز جایگاه ویژه ای در استان دارند.
مهرداد ادامه داد: از حدود ۵۶ ماده معدنی شناخته شده در کشور، بیش از ۵۰ نوع آن در آذربایجان شرقی وجود دارد که این موضوع نشان دهنده تنوع و غنای معدنی استان است.
وی با تاکید بر اهمیت نمایشگاه ایران کانماین اظهار کرد: ایران کانماین بزرگ ترین گردهمایی تخصصی معدن کشور است و طی سال های گذشته با حضور شرکت های داخلی و خارجی، نقش مهمی در توسعه ارتباطات میان فعالان این صنعت ایفا کرده است.
رئیس خانه معدن آذربایجان شرقی افزود: این نمایشگاه فرصت مناسبی برای ارتباط با شرکت های فرآوری، تولیدکنندگان ماشین آلات و تجهیزات معدنی، فعالان حوزه اکتشاف، صادرکنندگان مواد معدنی و ارائه دهندگان خدمات تخصصی است.
وی خاطرنشان کرد: خانه معدن آذربایجان شرقی از نخستین دوره های برگزاری ایران کانماین در این نمایشگاه حضور داشته و تجربه سال های گذشته نشان می دهد که این رویداد همواره دستاوردهای ارزشمندی برای فعالان بخش معدن به همراه داشته است.
مهرداد با اشاره به نقش شرکت های دانش بنیان در توسعه بخش معدن گفت: در شرایط تحریم، شرکت های دانش بنیان توانسته اند بخشی از نیازهای صنعت معدن را تامین کنند و در حوزه های اکتشاف، فرآوری و بهره برداری، راهکارهای جدیدی ارائه دهند.
وی افزود: این شرکت ها ظرفیت های ارزشمندی دارند، اما برای توسعه فعالیت خود به حمایت عملی دولت نیازمند هستند، زیرا صنایع معدنی به طور طبیعی در استفاده از فناوری های جدید با احتیاط عمل می کنند.
رئیس خانه معدن آذربایجان شرقی تصریح کرد: اگر دولت از اجرای چند پروژه موفق دانش بنیان حمایت کند و زمینه به کارگیری این فناوری ها را فراهم سازد، اعتماد فعالان معدنی نیز افزایش خواهد یافت و استفاده از توان شرکت های دانش بنیان گسترش پیدا می کند.
وی با بیان اینکه فرسودگی ماشین آلات یکی از مهم ترین چالش های بخش معدن است، گفت: ناوگان ماشین آلات معدنی کشور به شدت فرسوده شده و نوسازی آن به دلیل شرایط اقتصادی و هزینه های بسیار بالا، برای بسیاری از معدنکاران امکان پذیر نیست.
مهرداد ادامه داد: امروز قیمت یک دامپتراک ۱۰۰ تنی به بیش از یک میلیون دلار رسیده و با شرایط اقتصادی موجود، بازگشت سرمایه چنین تجهیزاتی برای فعالان معدنی بسیار دشوار است. به همین دلیل بسیاری از معدنکاران همچنان از ماشین آلات قدیمی استفاده می کنند.
وی افزود: مشکل دیگر، تامین قطعات ماشین آلات فرسوده است؛ زیرا بسیاری از این تجهیزات سال هاست از چرخه تولید جهانی خارج شده اند و تامین قطعات آنها با دشواری انجام می شود.
رئیس خانه معدن آذربایجان شرقی با تاکید بر لزوم حمایت دولت اظهار کرد: نوسازی ماشین آلات معدنی بدون ارائه تسهیلات و مشوق های ویژه امکان پذیر نیست و اگر این روند ادامه پیدا کند، فعالیت معادن در سال های آینده با مشکلات بیشتری مواجه خواهد شد.
وی گفت: علاوه بر تامین منابع مالی، باید زیرساخت های لازم نیز فراهم شود. بسیاری از ماشین آلات جدید با استانداردهای روز دنیا طراحی شده اند و به سوخت استاندارد نیاز دارند، در حالی که در برخی موارد، بهره برداران ناچار شده اند برای استفاده از این تجهیزات، امکانات جانبی برای بهبود کیفیت سوخت ایجاد کنند.
مهرداد در پایان با اشاره به نقش ایران کانماین در معرفی فناوری های جدید گفت: این نمایشگاه همواره میزبان شرکت های معتبر تولیدکننده ماشین آلات و تجهیزات معدنی بوده و فرصت مناسبی برای آشنایی فعالان این حوزه با فناوری های روز فراهم کرده است، اما برای نوسازی واقعی ناوگان معدنی، در کنار ظرفیت های نمایشگاه، حمایت های هدفمند دولت نیز ضروری است.
بیستمین نمایشگاه بین المللی معدن، صنایع معدنی، ماشین آلات و تجهیزات معدن، راهسازی و صنایع وابسته Iran ConMine ۲۰۲۶ از ۶ تا ۹ آبان ماه ۱۴۰۵ توسط خانه معدن ایران و مجری گری شرکت بانیان امید در محل دائمی نمایشگاه های بین المللی تهران برگزار خواهد شد. رویدادی که طی دو دهه گذشته به مهم ترین بستر تعامل میان تولیدکنندگان، سرمایه گذاران، فعالان صنعتی، متخصصان و تصمیم گیران حوزه معدن کشور تبدیل شده است.
