نشانههای جدید از بازار جهانی نفت حاکی از آن است که فشار بر عرضه فیزیکی نفت خام بار دیگر در حال افزایش است؛ موضوعی که خود را در رشد قیمت محمولههای واقعی نفت بیش از بازار معاملات آتی نشان داده است. بر این اساس، قیمت نفت برنت که معیار قیمتگذاری محمولههای واقعی نفت خام در بازار فیزیکی محسوب میشود، به ۱۰۵.۶ دلار در هر بشکه رسیده که بالاترین سطح آن طی دو ماه گذشته است.
برخلاف قراردادهای آتی که بیشتر منعکسکننده انتظارات معاملهگران از آینده بازار هستند، قیمت Dated Brent بیانگر بهای واقعی نفتی است که پالایشگاهها و خریداران برای دریافت محمولههای فیزیکی پرداخت میکنند. از این رو، افزایش این شاخص معمولاً نشانهای از کمبود عرضه واقعی و افزایش رقابت برای خرید نفت در بازار فیزیکی تلقی میشود.
در همین حال، قیمت قراردادهای آتی نفت برنت نیز روز پنجشنبه از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد، اما همچنان حدود ۵ دلار پایینتر از قیمت نفت فیزیکی قرار دارد. این اختلاف قابل توجه میان بازار نقدی و بازار آتی، از شکلگیری وضعیت بکواردیشن (Backwardation) حکایت دارد؛ وضعیتی که در آن قیمت تحویل فوری از قیمت تحویل در آینده بالاتر است و معمولاً بیانگر نگرانی بازار نسبت به کمبود عرضه در کوتاهمدت است.
کارشناسان معتقدند چنین فاصلهای میان قیمت نفت فیزیکی و قراردادهای آتی، یکی از مهمترین نشانههای فشردگی عرضه در بازار جهانی محسوب میشود و نشان میدهد فعالان بازار حاضرند برای دسترسی فوری به نفت، هزینه بیشتری پرداخت کنند.
افزایش قیمت نفت در شرایطی رخ داده که طی روزهای اخیر، حملات نیروهای انصارالله یمن به دو نفتکش سعودی در دریای سرخ، بار دیگر امنیت یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان را با چالش مواجه کرده است. این تحولات در کنار تداوم حساسیتها در تنگه هرمز و همچنین حملات جداگانه به پایانه کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) در روسیه، موجب شده سه گلوگاه مهم انتقال نفت جهان همزمان با ریسکهای امنیتی مواجه شوند.
در مجموع، همزمانی اختلالات احتمالی در دریای سرخ، تنگه هرمز و مسیر صادرات نفت حوزه دریای خزر، چشمانداز بازار جهانی نفت را شکنندهتر کرده و نگرانیها نسبت به محدودیت عرضه در ماههای پیشرو را افزایش داده است؛ موضوعی که در صورت تداوم، میتواند زمینهساز افزایش بیشتر قیمت جهانی نفت و فرآوردههای نفتی باشد.
