بازار مسکن در هفته ها و ماه های اخیر تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل اقتصادی و سیاسی قرار گرفته است. در حالی که انتظار می رفت تنش های نظامی و شرایط جنگی به تعمیق رکود و حتی کاهش قیمت ها در بازار ملک منجر شود، روند تحولات نشان داد که بازار مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. افزایش هزینه های ساخت، شکل گیری تورم انتظاری و ادامه روند کاهش تولید مسکن از جمله موضوعاتی است که آینده این بازار را با ابهام مواجه کرده است.
فرشید ایلاتی، کارشناس بازار مسکن، معتقد است بخش مهمی از افزایش قیمت های اخیر در بازار مسکن ناشی از تورم انتظاری بوده و ریشه اصلی مشکلات این بازار را باید در توقف روند ساخت و ساز و کاهش عرضه طی سال های گذشته جست وجو کرد.
مشروح گفت و گوی تیتر کوتاه با فرشید ایلاتی را در ادامه مطالعه خواهید کرد:
ایلاتی درباره واکنش بازار مسکن به تنش های اخیر اظهار کرد: برخلاف آنچه انتظار می رفت، در حدود ۴۰ روز گذشته شاهد افزایش قیمت مسکن بودیم. معمولا تصور می شود در شرایط جنگی بازار ملک وارد رکود همراه با کاهش قیمت شود، اما این اتفاق رخ نداد.
وی افزود: یکی از مهم ترین دلایل این موضوع، آسیب دیدن برخی صنایع فولادی و شکل گیری نگرانی نسبت به افزایش قیمت مصالح ساختمانی بود. همین مسئله باعث ایجاد تورم انتظاری در بازار شد و ابتدا در بازار ورق های فولادی و خودرو خود را نشان داد و سپس به بازار مسکن سرایت کرد.
این کارشناس بازار مسکن ادامه داد: در برخی مناطق حتی افزایش قیمت های بیش از ۵۰ درصد نیز مطرح شد، اما به نظر می رسد بخش عمده این رشدها واقعی نبوده و بیشتر ناشی از انتظارات تورمی و فضای روانی حاکم بر بازار بوده است.
ایلاتی با انتقاد از کاهش روند تولید مسکن در کشور گفت: مسئله اصلی این است که ما به اندازه نیاز کشور مسکن نمی سازیم و آثار این کم کاری در سال های آینده بیش از امروز نمایان خواهد شد.
وی افزود: بخشی از افزایش قیمت های فعلی ناشی از همین کاهش عرضه است، اما بخش مهم تر آن در آینده خود را نشان خواهد داد. کشور باید تکلیف خود را با سیاست های جمعیتی روشن کند. اگر قرار است جمعیت کشور افزایش پیدا کند و سیاست فرزندآوری دنبال شود، بدون افزایش تولید مسکن با مشکلات جدی روبه رو خواهیم شد.
وی تاکید کرد: اگر سیاست کشور حمایت از ازدواج و افزایش جمعیت است، باید ساخت مسکن با سرعتی بسیار بیشتر از امروز دنبال شود. ما نه تنها باید کمبودهای سال های اخیر را جبران کنیم، بلکه باید برای پاسخگویی به نیازهای سال های آینده نیز برنامه داشته باشیم.
این کارشناس بازار مسکن با اشاره به تجربه طرح های حمایتی گذشته اظهار کرد: ممکن است انتقادهایی به برخی طرح ها مانند مسکن مهر وارد باشد، اما واقعیت این است که این طرح توانست مشکل مسکن تعداد زیادی از خانوارها را حل کند.
وی افزود: امروز بسیاری از خانواده ها با اقساط بسیار پایین صاحب خانه شده اند، در حالی که در شرایط فعلی حتی پرداخت اقساط چند ده میلیون تومانی برای بسیاری از جوانان و خانوارها دشوار است.
ایلاتی خاطرنشان کرد: کشور نیازمند ساخت انبوه، صنعتی، سریع و ارزان مسکن است و هرگونه تعلل در این زمینه، هزینه های سنگین تری را در آینده به جامعه تحمیل خواهد کرد.
وی درباره طرح ساخت مسکن استیجاری نیز گفت: اصل ایده مسکن استیجاری اهمیت زیادی دارد، اما نباید انتظار داشت این طرح در کوتاه مدت تحول بزرگی در بازار ایجاد کند.
ایلاتی افزود: اگر از دهه های گذشته شهرداری ها به صورت مستمر بخشی از نیاز بازار را از طریق مسکن اجتماعی و استیجاری تامین می کردند، امروز بخش قابل توجهی از بازار اجاره تحت مدیریت نهادهای عمومی قرار داشت و امکان تنظیم بازار فراهم می شد.
وی ادامه داد: دولت به تنهایی نمی تواند این طرح را اجرا کند و شهرداری ها باید نقش اصلی را بر عهده بگیرند. همچنین مدل بهره برداری، مدیریت و اجاره داری حرفه ای این واحدها نیز باید به دقت طراحی شود.
این کارشناس بازار مسکن تصریح کرد: تعداد واحدهایی که اکنون برای این طرح در نظر گرفته شده اند، اثر محسوسی بر بازار نخواهند داشت، اما می توانند آغاز مسیری باشند که در دهه های آینده نتایج مثبتی به همراه داشته باشد.
ایلاتی درباره توصیه به متقاضیان خرید مسکن گفت: همواره معتقدم افرادی که توان خرید مسکن را دارند، نباید تصمیم خود را به تعویق بیندازند.
وی افزود: اقتصاد ایران همچنان با تورم مواجه است و بازار مسکن نیز از این قاعده مستثنا نیست. به همین دلیل افرادی که توان خرید دارند، بهتر است هرچه زودتر برای خانه دار شدن اقدام کنند.
وی ادامه داد: اگر امکان خرید در کلانشهرها وجود ندارد، متقاضیان می توانند شهرهای جدید، شهرهای اقماری و حتی روستاهای نزدیک به مراکز شهری را به عنوان گزینه های جایگزین مورد توجه قرار دهند.
این کارشناس بازار مسکن در پایان تاکید کرد: آینده بازار مسکن بیش از هر چیز به سیاست های دولت در حوزه تولید و عرضه مسکن وابسته است. اگر روند فعلی کاهش ساخت و ساز ادامه پیدا کند، در سال های آینده با مشکلات جدی تری در حوزه تامین مسکن مواجه خواهیم شد.
وی خاطرنشان کرد: تنها راه کنترل قیمت ها و ایجاد تعادل در بازار، افزایش تولید مسکن و حمایت از ساخت و ساز در مقیاس گسترده است؛ در غیر این صورت فشار بر متقاضیان خرید و اجاره مسکن روز به روز بیشتر خواهد شد.
