در حالی که بسیاری از فعالان اقتصادی و سرمایه گذاران انتظار داشتند بورس پس از بازگشایی مجدد و عبور از شرایط ناشی از جنگ با فشار فروش و افت شاخص ها مواجه شود، بازار سرمایه مسیر متفاوتی را در پیش گرفت و نه تنها وارد روند نزولی نشد، بلکه با ثبت رکوردهای جدید، توجه کارشناسان را به خود جلب کرد. مصطفی صفاری، فعال و کارشناس بازار سرمایه، در گفت وگو با خبرنگار ما به بررسی دلایل این روند، وضعیت ارزش دلاری بازار، چشم انداز بورس در صورت توافق های احتمالی و همچنین توصیه های خود به سرمایه گذاران پرداخت.
صفاری در پاسخ به این پرسش که چرا برخلاف انتظارات، بورس پس از بازگشایی با افت شدید مواجه نشد، گفت: بسیاری از افراد شاخص بورس را به صورت اسمی ارزیابی می کنند، در حالی که در شرایط تورمی، اعداد اسمی نمی توانند تصویر واقعی از وضعیت بازار ارائه دهند.
وی افزود: در علم اقتصاد مفهومی تحت عنوان «توهم پولی» مطرح می شود؛ یعنی افراد تصور می کنند ۱۰۰ تومان امروز همان ارزشی را دارد که یک سال قبل داشته است، در حالی که با وجود تورم های بالای ۵۰ درصد، ارزش واقعی پول به شدت کاهش یافته است. به همین دلیل نباید صرفا بر مبنای عدد شاخص درباره وضعیت بورس قضاوت کرد.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: اگر شاخص کل بورس پیش از جنگ حدود ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد بوده است، حتی رسیدن آن به محدوده ۷ میلیون واحد نیز لزوما به معنای رشد واقعی بازار نیست و باید ارزش دلاری بازار را مورد توجه قرار داد.
صفاری با اشاره به روند نزولی ارزش دلاری بورس طی سال های اخیر اظهار کرد: ارزش دلاری بازار سرمایه در اوج خود به حدود ۴۳۰ میلیارد دلار رسیده بود. پس از آن روند رکودی آغاز شد. در دوره ریاست جمهوری شهید آیت الله رئیسی، ارزش بازار حدود ۲۳۰ میلیارد دلار بود و با وجود این رقم نیز بسیاری از فعالان بازار رضایت نداشتند.
وی افزود: در زمان آغاز به کار دولت دکتر پزشکیان، ارزش دلاری بازار سرمایه حدود ۱۵۰ میلیارد دلار بود و برنامه ریزی ها بر این اساس انجام شده بود که این رقم مجددا به سطوح بالاتر و حتی حدود ۴۰۰ میلیارد دلار بازگردد.
این فعال بازار سرمایه تصریح کرد: اکنون ارزش دلاری بورس به کمتر از ۷۰ میلیارد دلار رسیده است. بنابراین حتی اگر این رقم به ۱۵۰ میلیارد دلار بازگردد، ارزش بازار باید بیش از دو برابر شود تا تنها به سطحی برسد که در ابتدای دولت فعلی وجود داشت.
صفاری با بیان اینکه ریسک های سیاسی و امنیتی مهم ترین عامل احتیاط سرمایه گذاران محسوب می شوند، گفت: وقوع جنگ و همچنین آسیب دیدن برخی شرکت ها باعث افزایش نااطمینانی در بازار شد. با این حال معتقدم اگر این ابرهای سیاه از فضای اقتصاد ایران کنار بروند، بورس می تواند عقب ماندگی خود نسبت به سایر بازارها را جبران کند.
وی افزود: بازار سرمایه در مقایسه با سایر بازارهای دارایی همچنان از ظرفیت رشد بالایی برخوردار است و بخش مهمی از این ظرفیت ناشی از فاصله قابل توجه ارزش فعلی بازار با ارزش های تاریخی آن است.
این کارشناس بازار سرمایه درباره چشم انداز بورس در ماه های آینده اظهار کرد: پیش بینی من این است که در صورت بهبود شرایط سیاسی و کاهش تنش ها، شاخص کل بورس تا پایان سال به بالای ۸ میلیون واحد برسد.
وی افزود: حتی در صورت تحقق توافق های احتمالی، رشد بازار می تواند فراتر از این سطوح نیز ادامه پیدا کند، زیرا بورس همچنان از منظر ارزش گذاری در وضعیت جذابی قرار دارد.
صفاری همچنین درباره ادامه شرایط فعلی گفت: ارزش دلاری بازار اکنون به محدوده های کف تاریخی نزدیک شده است و مگر آنکه شرکت ها به صورت مستقیم دچار آسیب های جدی شوند، انتظار افت های سنگین دیگر چندان منطقی به نظر نمی رسد.
این فعال بازار سرمایه در پایان با ارائه توصیه ای به سرمایه گذاران گفت: توصیه من این است که افراد به جای ورود مستقیم به معاملات سهام، از مسیرهای غیرمستقیم وارد بازار شوند.
وی افزود: سرمایه گذاران می توانند از خدمات سبدگردان ها، صندوق های سرمایه گذاری و ابزارهای حرفه ای مدیریت دارایی استفاده کنند تا ریسک سرمایه گذاری آنها کاهش یابد.
صفاری خاطرنشان کرد: حتی صندوق هایی تحت عنوان «صندوق در صندوق» ایجاد شده اند که متناسب با شرایط بازار، ترکیب سرمایه گذاری خود را میان صندوق های مختلف تغییر می دهند. به همین دلیل به سرمایه گذاران توصیه می کنم حتما از روش های غیرمستقیم برای حضور در بازار سرمایه استفاده کنند.
