صنعت نمایشگاهی ایران در سال های اخیر فراز و فرودهای متعددی را پشت سر گذاشته است؛ از رکود ناشی از کرونا گرفته تا چالش های اقتصادی، تحریم ها و در نهایت تبعات جنگ تحمیلی اخیر که بسیاری از فعالیت های اقتصادی و رویدادهای تخصصی کشور را تحت تاثیر قرار داد. در چنین شرایطی، برگزاری نمایشگاه «ایران پروژه» را نمی توان صرفاً یک رویداد نمایشگاهی معمولی دانست؛ بلکه این نمایشگاه را باید یک اتفاق مهم و حتی تاریخی در صنعت نمایشگاهی کشور تلقی کرد.
آنچه «ایران پروژه» را از بسیاری از نمایشگاه های سال های گذشته متمایز می کند، فقط موضوع بازسازی، توسعه زیرساخت ها و احیای پروژه های اقتصادی نیست؛ بلکه مدل برگزاری این نمایشگاه، خود به تنهایی یک تحول در ساختار صنعت نمایشگاهی ایران محسوب می شود. برای نخستین بار در تاریخ صنعت نمایشگاهی کشور، حدود ۳۰ برگزارکننده نمایشگاهی در کنار یکدیگر قرار گرفته اند تا به صورت مشترک مسئولیت طراحی، اجرا و برگزاری یک رویداد تخصصی را بر عهده بگیرند؛ اتفاقی که تا پیش از این کمتر کسی تصور تحقق آن را داشت.
سال هاست که یکی از مهم ترین چالش های صنعت نمایشگاهی ایران، پراکندگی، رقابت های فرسایشی و نبود انسجام میان برگزارکنندگان بوده است. بسیاری از فعالان این حوزه همواره معتقد بودند که صنعت نمایشگاهی ایران بیش از هر چیز به هم افزایی، تقسیم ظرفیت ها و ایجاد اتحاد صنفی نیاز دارد. اکنون نمایشگاه «ایران پروژه» را می توان نخستین نمونه عملی این همگرایی دانست؛ جایی که برگزارکنندگان، تشکل ها، انجمن ها و مجموعه های مختلف به جای رقابت، تصمیم گرفته اند در کنار یکدیگر یک رویداد ملی را پیش ببرند.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص می شود که بدانیم این نمایشگاه در شرایطی برگزار می شود که فضای اقتصادی کشور همچنان تحت تاثیر تحولات ماه های اخیر قرار دارد. در چنین فضایی، شکل گیری اتحاد میان برگزارکنندگان نمایشگاهی، پیام مهمی برای فعالان اقتصادی، سرمایه گذاران و صنایع مختلف کشور دارد؛ پیامی مبتنی بر بازگشت امید، آغاز دوباره فعالیت ها و حرکت به سمت بازسازی و توسعه.
از سوی دیگر، حضور جمعی برگزارکنندگان در این پروژه می تواند زمینه ساز شکل گیری الگوهای جدید مدیریتی در صنعت نمایشگاهی کشور باشد. تجربه جهانی نیز نشان داده که نمایشگاه های بزرگ و اثرگذار دنیا معمولاً حاصل همکاری شبکه ای از برگزارکنندگان، تشکل ها و نهادهای تخصصی هستند. به همین دلیل، «ایران پروژه» را می توان گامی در مسیر حرفه ای تر شدن ساختار برگزاری نمایشگاه ها در ایران دانست.
این هم افزایی همچنین می تواند به ارتقای کیفیت اجرایی نمایشگاه منجر شود. وقتی چندین برگزارکننده با تجربه ها، شبکه های ارتباطی و ظرفیت های متفاوت کنار هم قرار می گیرند، خروجی نهایی نیز طبیعتاً گسترده تر و حرفه ای تر خواهد بود. از جذب مشارکت کنندگان و حامیان گرفته تا اطلاع رسانی، طراحی رویدادهای جانبی و توسعه تعاملات تخصصی، همه می توانند تحت تاثیر این همکاری جمعی تقویت شوند.
نکته مهم دیگر آن است که نمایشگاه «ایران پروژه» فقط درباره صنعت نمایشگاهی نیست؛ بلکه درباره آینده اقتصاد پروژه محور کشور است. محوریت بازسازی، زیرساخت و توسعه اقتصادی باعث شده این رویداد به بستری برای گفت وگو میان دولت، بخش خصوصی، تشکل ها و صنایع مختلف تبدیل شود. همین مسئله، نقش نمایشگاه را از یک فضای صرفاً تجاری فراتر می برد و آن را به ابزاری برای هماهنگی و هم افزایی ملی تبدیل می کند.
شاید نمایشگاه «ایران پروژه» در نخستین دوره خود هنوز با ایده آل های یک رویداد بین المللی فاصله داشته باشد، اما بدون تردید اهمیت واقعی آن در پیام و مدلی است که با خود به همراه آورده است؛ مدلی مبتنی بر همکاری به جای رقابت، هم افزایی به جای پراکندگی و نگاه ملی به جای منافع جزیره ای.
اگر این تجربه موفق شود، شاید بتوان گفت صنعت نمایشگاهی ایران وارد فصل تازه ای شده است؛ فصلی که در آن اتحاد برگزارکنندگان، به مهم ترین سرمایه این صنعت تبدیل خواهد شد.
