بازار دام و گوشت قرمز در حالی به آستانه دورههای اوج مصرف مانند ماه رمضان و عید نوروز نزدیک میشود که متغیرهای اثرگذار بر این بازار از هزینه نهادههای دامی و سیاستهای ارزی گرفته تا الگوی عرضه و تقاضا، دچار تغییر شدهاند. برآیند این متغیرها نهتنها بر میزان تولید و عرضه اثر میگذارد، بلکه میتواند مسیر قیمت دام زنده و گوشت و وضعیت بازار را در ماههای پیشرو تعیین کند.
در همین زمینه افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، با اشاره به وضعیت فعلی بازار دام به تجارتنیوز گفت: پس از آزادسازی ارز و عملی نشدن تعهدات دولت برای تأمین سرمایه در گردش، بسیاری از دامداران کشور ناچار به فروش دامهای خود شدهاند و همین موضوع باعث شده قیمت دام زنده روندی کاهشی پیدا کند.
وی افزود: از زمان حذف ارز ترجیحی تا امروز، قیمت دام زنده بهطور مستمر کاهش داشته و اگر نسبت منطقی میان قیمت دام و گوشت رعایت شود، قیمت گوشت نیز نباید افزایشی باشد و حتی باید کاهش پیدا کند.
صدردادرس با اشاره به قیمتهای فعلی بیان کرد: میانگین قیمت دام زنده در کشور حدود ۵۰۰ تا ۵۲۰ هزار تومان است و بر این اساس قیمت لاشه باید حدود یک تا یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان باشد؛ اما اینکه چرا گوشت در بازار با نرخهای بالاتری عرضه میشود، موضوعی است که باید از فعالان بخش توزیع پرسیده شود.
او ادامه داد: دامداران در شرایطی قرار گرفتهاند که به دلیل افزایش هزینهها و نبود حمایت مؤثر، ناچار به عرضه دام هستند و امکان نگهداری طولانیمدت برای بسیاری از آنها وجود ندارد.
این فعال حوزه دام با اشاره به افزایش شدید هزینه نهادههای دامی گفت: پیشتر یک کامیون جو با وزن حدود ۲۵ تن حدود ۲۰۰ میلیون تومان قیمت داشت، اما اکنون همان محموله به حدود یک میلیارد تومان رسیده است. در چنین شرایطی قرار بود دولت سرمایه در گردش مورد نیاز تولیدکنندگان را تأمین کند، اما سازوکارهای طراحیشده برای دامداران خرد و متوسط قابل استفاده نیست.
او تاکید کرد: حدود ۹۰ درصد تولیدکنندگان دام سبک کشور واحدهای خرد و متوسط هستند و به همین دلیل دسترسی به این حمایتها برایشان دشوار است و در عمل نمیتوانند از آن بهره ببرند.
مدیرعامل اتحادیه دام سبک با اشاره به پیامدهای این وضعیت اظهار کرد: وقتی دامدار توان خرید نهاده را ندارد، تنها راهی که پیش روی او میماند فروش دام است و همین موضوع عرضه دام به بازار و کشتار را افزایش داده است.
وی افزود: از سوی دیگر پس از آزادسازی ارز، محدودیتهای واردات گوشت کاهش یافته و حتی قراردادهایی برای تهاتر انرژی با گوشت منعقد شده، اما در سمت تولید همچنان محدودیتهای متعددی برقرار است.
صدر دادرس توضیح داد: دامداران همچنان با محدودیت در خرید نهاده از سامانه بازارگاه، محدودیت مقداری و نوع نهاده و همچنین ممنوعیت صادرات دام روبهرو هستند، در حالی که قیمتگذاری دستوری نیز بهصورت غیررسمی ادامه دارد و در برخی موارد بازرسیها برای دامداران مشکل ایجاد میکند.
او تاکید کرد: وقتی ارز ترجیحی حذف شده و یارانهای در کار نیست، بازار باید بر مبنای عرضه و تقاضا تنظیم شود، اما استمرار محدودیتها در بخش تولید تعادل بازار را بر هم زده است.
مدیرعامل اتحادیه دام سبک تشریح کرد: در شرایط فعلی انتظار میرود تا پایان سال روند کاهش قیمت دام زنده ادامه داشته باشد، اما با توجه به افزایش کشتار دامهای مولد و کاهش توان نگهداری، احتمال افت جمعیت دامی در سال آینده وجود دارد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر این روند ادامه پیدا کند، در سال ۱۴۰۵ با کاهش جمعیت دام و در نتیجه افزایش شدید قیمت دام زنده و گوشت مواجه میشویم.
