صنعت نمایشگاهی ایران در سالهای اخیر با تغییرات و چالشهای متعددی روبهرو شده است که درک دقیق آن بدون تجربه عملی امکانپذیر نیست. من طی سالها حضور در این حوزه، از طراحی و اجرای غرفهها تا مدیریت کامل رویدادهای داخلی و بینالمللی، تجربههای ارزشمندی کسب کردهام و معتقدم اکنون زمان آن است که ضمن بررسی نقاط ضعف، فرصتهای پیش رو را نیز بهطور واقعبینانه ارزیابی کنیم.
یکی از مهمترین مشکلات صنعت ما، ضعف زیرساختهای قانونی و ناهماهنگی بین نهادها است. قوانین و دستورالعملهای متناقض بین وزارتخانهها، سازمانها و اتحادیههای مرتبط، موجب سردرگمی فعالان و کاهش سرعت توسعه میشود. بسیاری از فعالان حوزه نمایشگاهی مجبور هستند برای دریافت مجوزها و تأییدیهها، زمان و منابع زیادی صرف کنند که نتیجه آن افزایش هزینهها و کاهش کیفیت خدمات است.
علاوه بر این، کمبود دادههای شفاف و جامع درباره بازار، بازدیدکنندگان و رفتار صنایع مختلف، مانعی جدی در مسیر برنامهریزی استراتژیک به شمار میرود. بدون داشتن اطلاعات دقیق، پیشبینی روندها، ارزیابی نیاز مشتریان و تعیین استراتژیهای توسعه، با خطاهای قابل توجهی مواجه میشود.
در حوزه اجرایی، عدم هماهنگی بین مجریان، غرفهسازان و سازماندهندگان نمایشگاهها یکی از مسائل ثابت است. این عدم هماهنگی باعث میشود کیفیت نمایشگاهها در بخشهای مختلف بهصورت یکنواخت بالا نباشد و تجربه بازدیدکنندگان کاهش یابد. برای مثال، نحوه جانمایی غرفهها، مدیریت مسیرهای بازدید، زمانبندی جلسات و رویدادهای جانبی، اگر به شکل حرفهای طراحی نشود، بر بازخورد نهایی تأثیر مستقیم میگذارد.
همچنین، کمبود نیروی انسانی آموزشدیده و استانداردهای حرفهای ناکافی باعث شده بسیاری از نمایشگاهها نتوانند خدمات سطح بالایی ارائه دهند. حتی در نمایشگاههایی که بودجه قابل توجهی دارند، ضعف در آموزش تیمها، مدیریت غرفهها و تعامل با بازدیدکنندگان به چشم میآید.
با وجود همه این محدودیتها، صنعت نمایشگاهی ایران دارای ظرفیتهای بالقوه بسیار زیادی است. رشد بازار داخلی و تمایل صنایع مختلف به حضور در نمایشگاهها، فرصتی است که باید با برنامهریزی دقیق و استفاده از فناوریهای نوین، به توسعه کیفی و کمی این حوزه تبدیل شود.
یکی از مهمترین فرصتها، استفاده از فناوری و نوآوری در طراحی و مدیریت نمایشگاهها است. بهرهگیری از نرمافزارهای مدیریت بازدیدکننده، تحلیل دادههای مربوط به رفتار مخاطبان، واقعیت افزوده و طراحی دیجیتال غرفهها، میتواند تجربه بازدیدکننده و راندمان اجرایی را به شکل چشمگیری ارتقا دهد.
علاوه بر این، تجارب بینالمللی نشان میدهد که ارتباط مؤثر با شرکای خارجی و بهرهگیری از مدلهای موفق جهانی، فرصت مناسبی برای انتقال دانش و استانداردهای حرفهای به ایران است. بسیاری از نمایشگاههای بینالمللی توانستهاند با استفاده از تکنیکهای نوین و طراحی خلاقانه، مشارکت صنایع مختلف را افزایش دهند و ارزش اقتصادی و فرهنگی خود را تثبیت کنند.
برای عبور از مشکلات موجود، چند راهکار کلیدی وجود دارد که به نظر من میتواند مسیر توسعه صنعت نمایشگاهی ایران را هموار کند. توسعه استانداردهای ملی و چارچوبهای اجرایی مشخص که تمام فعالان صنعت بتوانند با اتکا به آنها فعالیت کنند، ایجاد سامانههای اطلاعاتی یکپارچه برای ثبت و تحلیل دادههای مرتبط با نمایشگاهها، بازدیدکنندگان و عملکرد غرفهها، ارتقای مهارت نیروی انسانی از طریق آموزشهای تخصصی و گواهینامههای حرفهای، تشویق به نوآوری در طراحی و اجرای نمایشگاهها و استفاده از فناوریهای دیجیتال، و همچنین تقویت همکاری بین بخش خصوصی و دولتی برای همافزایی منابع و کاهش موانع اجرایی، از جمله اقداماتی هستند که باید با جدیت دنبال شوند تا کیفیت خدمات تثبیت شود و مسیر پیشرفت شفاف شود.
اگرچه وضعیت کنونی با مشکلات متعدد مواجه است، اما با رویکردی راهبردی و حرفهای، این صنعت میتواند به موتور محرک اقتصادی و فرهنگی کشور تبدیل شود. توسعه نمایشگاهها نه تنها فرصتهای تجاری را افزایش میدهد، بلکه موجب رشد برندهای داخلی، جذب سرمایهگذاری خارجی و ارتقای دانش فنی و مدیریتی میشود.
من شخصاً باور دارم که صنعت نمایشگاهی ایران، ترکیبی از تجربه، نوآوری و ظرفیت بالقوه است که با مدیریت صحیح و استفاده از فناوریهای نوین، قادر است سطح کیفی و کمی خود را به استانداردهای جهانی نزدیک کند. این مسیر نیازمند صبر، برنامهریزی، تعامل سازنده و تعهد جدی همه فعالان صنعت است، اما نتیجه آن، افزایش اعتبار و جایگاه ایران در سطح منطقهای و بینالمللی خواهد بود.
