تحولات سیاسی و امنیتی اخیر و افزایش سطح نااطمینانی در اقتصاد ایران، بار دیگر رفتار سرمایه گذاران را دستخوش تغییر کرده است. در چنین فضایی، بازارهای زودبازده و نقدشونده مانند طلا و ارز با نوسانات شدید و رشدهای شتابان مواجه شده اند، در حالی که بازار مسکن برخلاف انتظار، واکنشی کندتر از خود نشان داده و از سایر بازارها عقب مانده است. این عقب ماندگی، اما به باور کارشناسان لزوما نشانه رکود عمیق نیست و می تواند حاصل جابجایی موقت سرمایه ها، انتظار فعالان بازار برای روشن تر شدن چشم انداز سیاسی و همچنین تغییر الگوی تصمیم گیری سرمایه گذاران در شرایط بحرانی باشد؛ موضوعی که آینده بازار مسکن را به یکی از مهم ترین پرسش های اقتصادی این روزها تبدیل کرده است.
پیرامون این موضوع با مهدی سلطان محمدی، کارشناس بازار مسکن به گفت و گو پرداختیم که در ادامه مطالعه خواهید کرد:
سلطان محمدی، در ارزیابی وضعیت این بازار با اشاره به تفاوت ذاتی رفتار بازارها گفت: الزاما تغییرات قیمت در بازار طلا، ارز و مسکن همیشه با یک شیب و همزمان اتفاق نمی افتد. در برخی مقاطع بازار مسکن جلو می افتد و در مقاطعی دیگر طلا یا دلار پیشتاز می شوند.
وی افزود: مسکن هم جنبه مصرفی دارد و هم جنبه سرمایه گذاری. در بخش سرمایه گذاری، فعالان بازار بسته به پیش بینی هایی که از آینده دارند، سرمایه خود را بین بازارهای مختلف جابجا می کنند. وقتی شرایط متلاطم و بحرانی می شود و نااطمینانی نسبت به آینده افزایش پیدا می کند، سرمایه گذاران ترجیح می دهند به سمت بازارهایی بروند که نقدپذیری بالاتر و بازدهی سریع تری دارند.
این کارشناس بازار مسکن با اشاره به نقش اخبار سیاسی در رفتار سرمایه گذاران تصریح کرد: زمانی که اخبار سیاسی حکایت از شرایط نامساعد و بحرانی تر دارد، طبیعی است که سرمایه گذاری روی کالاهای نقدشونده مانند طلا و دلار افزایش پیدا کند. طلا علاوه بر بازار داخلی، یک کالای جهانی است و در دو تا سه سال گذشته در سطح جهانی رشد قابل توجهی داشته که متاثر از سیاست های اقتصادی و تحولات بین المللی از جمله شرایط حاکم بر بازارهای جهانی بوده است.
سلطان محمدی ادامه داد: این تحولات جهانی طبیعتا در بازار ایران هم منعکس می شود. در همین روزهای اخیر شاهد نوسانات شدید طلا و دلار بودیم؛ به طوری که در مقاطعی در عرض یک شبانه روز حدود ۱۰ درصد نوسان ثبت شد. البته در بررسی بازار طلا در ایران باید همزمان تغییرات قیمت جهانی اونس و نرخ دلار در داخل کشور را در نظر گرفت.
وی با بیان اینکه رفتار بازار مسکن در شرایط بحرانی متفاوت است، گفت: در این شرایط معمولا تمایل سرمایه گذاران به بازار مسکن کاهش پیدا می کند، اما عقب ماندگی یکی دو سال گذشته این بازار باعث شده بخشی از سرمایه گذاران به این جمع بندی برسند که مسکن نسبت به سایر بازارها عقب مانده و می تواند فرصت مناسب تری برای سرمایه گذاری باشد.
این کارشناس بازار مسکن اظهار کرد: طی روزهای اخیر فروشندگان انتظارات قیمتی خود را افزایش داده اند و بازار شاهد تغییرات جدی در قیمت های پیشنهادی بوده است. البته به داده های رسمی دسترسی نداریم، چرا که بیش از دو سال است آمارهای رسمی منتشر نمی شود و ناچاریم بر اساس مشاهدات میدانی و داده های غیررسمی قضاوت کنیم.
سلطان محمدی با اشاره به وضعیت معاملات گفت: آنچه در بازار قابل مشاهده است این است که اگرچه حجم معاملات هنوز بالا نیست، اما اشتیاق خریداران برای ورود به بازار افزایش یافته است؛ به ویژه با نزدیک شدن به ماه های پایانی سال و این تصور که با تغییر سال، اثرات تورمی بیشتری در قیمت ها نمایان شود.
وی افزود: افزایش دستمزدها در ابتدای سال که معمولا حدود ۴۰ درصد است، قیمت تمام شده ساخت را بالا می برد و در کنار افزایش هزینه مصالح ساختمانی، می تواند بر قیمت مسکن اثرگذار باشد. از سوی دیگر، عقب ماندگی مسکن نسبت به سایر بازارها باعث شده برخی سرمایه گذاران فرصت های جدیدی را در این بخش شناسایی کنند که نتیجه آن افزایش قیمت های اخیر است.
این کارشناس بازار مسکن با تاکید بر اهمیت تحولات سیاسی خاطرنشان کرد: شرایط سیاسی نقش بسیار مهمی در آینده بازار دارد و تغییرات بازار مسکن باید به صورت هفتگی و حتی روزانه رصد شود تا بتوان تصویر دقیق تری از روندها ارائه داد.
سلطان محمدی درباره پیش بینی قیمت مسکن گفت: ورود به پیش بینی عددی قیمت ها به دلیل مسئولیتی که در قبال تصمیم گیرندگان و فعالان بازار ایجاد می کند، نیازمند احتیاط است. خود این پیش بینی ها نیز می توانند بر جهت گیری بازار اثر بگذارند.
وی افزود: واقعیت این است که در شرایط تورمی، قیمت ها به طور طبیعی میل به افزایش دارند، اما میزان این افزایش به هیچ وجه قابل پیش بینی دقیق نیست؛ به خصوص در شرایطی که ابهام های سیاسی و اقتصادی همچنان ادامه دارد و مردم در وضعیت انتظار به سر می برند.