در ابتدای این نشست محمدرضا روشناس معاون بازاریابی و فروش شرکت فرادیس البرز حوزه احراز هویت دیجیتال با تأکید بر اهمیت ایجاد اعتماد در تعاملات غیرحضوری گفت: احراز هویت دیجیتال تنها بخشی از فرایند اعتمادسازی در فضای مجازی است و اعتماد دیجیتال مفهومی گستردهتر را در بر میگیرد که علاوه بر شناسایی هویت افراد، اعتبار و اختیار قانونی آنها برای انجام فعالیتهای دیجیتال را نیز شامل میشود.
این کارشناس با اشاره به تفاوتهای فضای فیزیکی و دیجیتال در فرایند اعتمادسازی اظهار کرد: در تعاملات حضوری، امکان بررسی مدارک و اسناد هویتی افراد وجود دارد و همین موضوع تا حدی به ایجاد اعتماد کمک میکند؛ اما در فضای دیجیتال، به دلیل نبود حضور فیزیکی افراد و امکان نداشتن بررسی حضوری اسناد و مدارک، باید از روشها و ابزارهای دیگری برای ایجاد اعتماد استفاده کرد.
اعتماد دیجیتال؛ مفهومی فراتر از احراز هویتروشناس افزود: احراز هویت دیجیتال از این جهت اهمیت دارد که اطمینان حاصل شود فردی که در حال تعامل با سامانه است، همان شخصی است که ادعا میکند؛ اما اعتماد دیجیتال دامنه وسیعتری دارد و موضوعاتی مانند اعتبار امضا، اختیار قانونی فرد برای امضای قراردادها و صحت و اعتبار حقوقی اقدامات دیجیتال را نیز شامل میشود.
این کارشناس برای تشریح این موضوع به مثالی از دریافت تسهیلات بانکی اشاره کرد و گفت: فرض کنید مدیر یک سازمان بخواهد از طریق فرایندهای دیجیتال از یک بانک تسهیلات دریافت کند. در چنین شرایطی، بانک نمیتواند صرفاً به احراز هویت فرد اکتفا کند و باید اطمینان داشته باشد که شخص موردنظر علاوه بر هویت واقعی، اختیار و صلاحیت قانونی امضای قرارداد را نیز دارد و امضای انجامشده از اعتبار قانونی برخوردار است.
توکنهای سختافزاری؛ ابزاری برای تقویت اعتماد دیجیتالوی با تأکید بر ضرورت توسعه زیرساختها و ابزارهای لازم برای ایجاد اعتماد دیجیتال ادامه داد: برای تحقق این هدف، باید زیرساختهایی ایجاد شود که امکان احراز هویت مطمئن و اطمینان از اعتبار اقدامات دیجیتال را فراهم کند. یکی از ابزارهای مهم در این حوزه، توکنهای سختافزاری امضای دیجیتال هستند.
این کارشناس توضیح داد: در این توکنها، کلید خصوصی کاربر بهصورت امن نگهداری میشود و امکانات نرمافزاری مرتبط نیز به سامانهها کمک میکند تا اصالت امضا و اعتبار اقدامات انجامشده را بررسی کنند. استفاده از این ابزارها میتواند نقش مؤثری در افزایش امنیت و اعتماد در فرایندهای دیجیتال داشته باشد.
دو مسیر برای احراز هویت در فضای دیجیتالروشناس در جمعبندی صحبتهای خود با اشاره به روشهای موجود برای احراز هویت گفت: در حال حاضر، احراز هویت میتواند بهصورت غیرحضوری انجام شود یا در کنار فرایند غیرحضوری، از توکن سختافزاری نیز برای تقویت امنیت و اعتبار تعاملات استفاده شود.
توسعه خدمات گواهی امضای دیجیتال با حمایت بانک مرکزیدر ادامه این پنل امیرحسین نریمانی مدیر پروژه نماد شرکت فردیس البرز با تشریح روند فعالیت دفاتر پیشخوان نماد اعلام کرد: این دفاتر فعالیت خود را با ۳۳ مرکز در سراسر کشور، شامل ۳۰ دفتر در مراکز استانها و سه دفتر در تهران آغاز کردند و قرار است با راهاندازی دفتر تهران مرکز، تعداد دفاتر به ۳۴ مرکز افزایش یابد.
وی با اشاره به پراکندگی دفاتر تهران گفت: سه دفتر فعلی تهران در مناطق ونک، ستارخان و سمنگان (محدوده رسالت) مستقر هستند و دفتر چهارم نیز در خیابان ایرانشهر راهاندازی خواهد شد.
آغاز فعالیت دفاتر نماد از سال ۱۳۹۷این مسئول با اشاره به سابقه فعالیت دفاتر پیشخوان نماد اظهار کرد: از سال ۱۳۹۷ و با دریافت مجوزهای لازم از بانک مرکزی، دفاتر پیشخوان نماد بهعنوان بازوی اجرایی این بانک فعالیت خود را آغاز کردند. نری افزود: هدف اولیه از راهاندازی این دفاتر، جمعآوری چکهای کاغذی و فراهمکردن زیرساختهای لازم برای راهاندازی سامانه حواله الکترونیکی بانک مرکزی بود.
به گفته وی، سازمانهایی که قصد استفاده از این سامانه را داشتند، ابتدا درخواست خود را به بانک مرکزی ارائه میکردند و پس از انجام تعاریف و تنظیمات اولیه، درخواست مربوطه از سوی بانک مرکزی به شرکت فردیس البرز ارجاع میشد. در ادامه، کارشناسان دفاتر پیشخوان نماد پس از احراز هویت افراد معرفیشده از سوی سازمانها، نسبت به صدور گواهی و توکن موردنیاز اقدام میکردند.
وی با اشاره به گسترش دامنه فعالیت این دفاتر از سال ۱۳۹۸ ادامه داد: از ابتدای سال ۱۳۹۸، بانک مرکزی برای تأمین امنیت ارتباط میان سرورهای مستقر در شعب بانکی و سرورهای بانک مرکزی، استفاده از گواهیهای نماد را در سامانههای بانکی خود نیز در دستور کار قرار داد.
این مسئول افزود: سامانههایی مانند پایا، صیاد، ساتنا و سایر سامانههای بانکی نیز بهتدریج به مجموعه خدمات مرتبط با صدور گواهیهای نماد اضافه شدند.
نریمانی با اشاره به افزایش استفاده از این زیرساختها در سازمانهای دولتی گفت: با شکلگیری اطمینان نسبت به این نوع گواهیها، برخی سازمانهای دولتی نیز برای ایمنسازی وبسرویسهای مرتبط با نماد و برقراری ارتباط امن از طریق کلیدهای نماد درخواست استفاده از این خدمات را مطرح کردند. به این ترتیب، از سال ۱۳۹۸ ارائه خدمات مرتبط با صدور گواهی برای وبسرویسها نیز به مجموعه فعالیتهای دفاتر پیشخوان نماد اضافه شد.
گسترش استفاده از گواهیهای نماد در بانکداری بازوی در ادامه به استفاده از زیرساخت نماد در سامانههای جدیدتر اشاره کرد و گفت: سامانه بانکداری باز یا همان شاهین که با تولیت شرکت خدمات انفورماتیک راهاندازی شده است، از دیگر سامانههایی است که از این زیرساخت و خدمات بهره میبرد.
واگذاری مأموریتهای جدید از سوی بانک مرکزیاین مسئول با اشاره به توسعه مأموریتهای شرکت فردیس البرز اظهار کرد: از سال ۱۴۰۳، بانک مرکزی وظایف جدیدی را به این شرکت محول کرد که از مهمترین آنها میتوان به صدور توکن مهر اشخاص حقوقی و صدور گواهی امضای الکترونیکی اشخاص حقیقی اشاره کرد.
وی در پایان با تأکید بر اهمیت امنیت و اطمینان در فرایند صدور گواهیها خاطرنشان کرد: برای صدور این گواهیها از سامانهها و سیستمهای کمکی استفاده میشود تا ضمن تسهیل فرایند، مراحل صدور گواهی نیز با اطمینان و امنیت بیشتری انجام شود.