قیمت جهانی نفت روز سه‌شنبه ۱۹ آبان، در ادامه ریزش معاملات روز گذشته کاهش یافت. اظهارات دونالد ترامپ درباره خودداری از حملات نظامی تازه علیه ایران، نگرانی معامله‌گران از تشدید اختلال در عرضه نفت خاورمیانه را کاهش داده است.
هم‌زمان، افزایش تولید نفت کشور‌های عضو اوپک و بهبود تدریجی صادرات انرژی از خلیج فارس، انتظارات بازار را به سمت افزایش عرضه تغییر داده است.
قیمت نفت برنت روز سه‌شنبه برای نخستین‌بار از ۳۱ اوت به زیر ۹۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد. این شاخص پس از عبور موقت از مرز ۹۰ دلار، تا زمان ثبت گزارش به ۹۰ دلار و ۱۸ سنت رسید که معادل افت ۲.۵۸ درصدی بود. نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با کاهش ۲.۴۳ درصدی به ۸۴ دلار و ۷۴ سنت رسید.
برنت معاملات روز دوشنبه را با افت ۵.۸۵ درصدی به پایان رسانده بود و اکنون نسبت به اوج شش‌ماهه ۱۱۸ دلاری ثبت‌شده در ۳۰ اکتبر، حدود ۲۳ درصد کاهش قیمت را تجربه کرده است.
این عقب‌نشینی پس از آن شدت گرفت که ترامپ روز دوشنبه اعلام کرد در پی درخواست کشور‌های منطقه، از جمله نخست‌وزیر قطر، قصد دارد فعلاً از حملات نظامی جدید علیه ایران خودداری کند.
تیم واترر، تحلیلگر ارشد بازار در مؤسسه KCM Trade، معتقد است معامله‌گران همچنان به لحن آشتی‌جویانه‌تر ترامپ در قبال ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا توجه دارند. به گفته او، اگرچه حملات به کشتی‌ها در اطراف تنگه هرمز ادامه دارد، شدت این حملات به اندازه‌ای افزایش نیافته که صرف ریسک ژئوپلیتیکی تازه‌ای را به قیمت نفت تحمیل کند.
فشار بر قیمت‌ها تنها به تحولات سیاسی محدود نیست. بازار فیزیکی نفت نیز طی هفته‌های اخیر با کاهش قیمت محموله‌های برنت مواجه شده و نگرانی درباره بازگشت مازاد عرضه افزایش یافته است.
برآورد جی‌پی مورگان حاکی از آن است که بازار جهانی نفت در اکتبر با مازاد عرضه روزانه حدود ۱.۴ میلیون بشکه روبه‌رو بوده است. قیمت‌های بالای نفت به تقاضا فشار وارد کرده و افزایش تولید نیز به تقویت عرضه کمک کرده است.
بر اساس نظرسنجی رویترز، تولید نفت اوپک در اکتبر با افزایش ۱.۳۸ میلیون بشکه در روز نسبت به سپتامبر به ۲۲.۸۷ میلیون بشکه رسید. عربستان سعودی، کویت و عراق بیشترین نقش را در این رشد داشتند. تولید ۱۱ عضو اوپک اکنون به حدود ۹۰ درصد سطح پیش از آغاز جنگ بازگشته است.
مجموع این تحولات دو عامل مهم حمایت‌کننده قیمت نفت را تضعیف کرده است: انتظار تشدید حملات نظامی و نگرانی از کمبود عرضه.
هم‌زمان با کاهش قیمت نفت، تازه‌ترین داده‌های کشتیرانی از افزایش قابل‌توجه صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) از مسیر تنگه هرمز حکایت دارد.
براساس آمار مؤسسه S&P Global Energy، در ماه اکتبر ۳۱ کشتی حامل محموله LNG از تنگه هرمز خارج شدند؛ رقمی که در مقایسه با ۲۳ کشتی در سپتامبر، حدود ۳۵ درصد افزایش داشته و بالاترین میزان تردد ماهانه از زمان آغاز جنگ ایران و آمریکا محسوب می‌شود.
از مجموع این کشتی‌ها، ۲۳ فروند در تأسیسات رأس‌لفان قطر و هشت فروند در جزیره داس امارات بارگیری شده بودند.
اریک یپ، تحلیلگر ارشد S&P Global Energy، اعلام کرد که تردد کشتی‌های حامل LNG امارات از تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ بازگشته است، در حالی که این نسبت برای قطر هنوز اندکی بیش از ۳۰ درصد سطح پیش از جنگ است.
داده‌های مؤسسه کپلر نیز از افزایش فعالیت پایانه‌های صادراتی منطقه حکایت دارد. شمار محموله‌های LNG بارگیری‌شده در اکتبر به ۴۲ محموله رسید، در حالی که این رقم در سپتامبر ۲۷ محموله بود.
بارگیری در پایانه رأس‌لفان قطر نیز با ثبت ۳۵ محموله و حجمی بیش از ۲.۷ میلیون تن به بالاترین سطح از آغاز جنگ رسید. برای مقایسه، صادرات LNG قطر در فوریه، ماه آغاز جنگ، نزدیک به ۶.۲ میلیون تن بود.
داده‌های کپلر همچنین نشان می‌دهد بخشی از محموله‌های صادراتی قطر پس از عبور از تنگه هرمز، در نزدیکی سواحل عمان به کشتی‌های دیگر منتقل شده‌اند و مقصد نهایی آنها بازار‌هایی از جمله کره جنوبی و پاکستان بوده است.
افزایش تردد کشتی‌های حامل گاز، در کنار رشد تولید نفت اوپک، از بهبود تدریجی جریان عرضه انرژی خلیج فارس حکایت دارد؛ هرچند حجم صادرات قطر هنوز فاصله قابل‌توجهی با سطح پیش از جنگ دارد.
برای بازار نفت، اهمیت این تحولات در تغییر انتظارات عرضه است. کاهش احتمال تشدید درگیری نظامی، هم‌زمان با بازیابی بخشی از ظرفیت صادراتی منطقه، احتمال تداوم کمبود نفت در بازار جهانی را کاهش داده است. با این حال، ادامه حملات به کشتی‌ها در اطراف تنگه هرمز همچنان یکی از عوامل اصلی نااطمینانی درباره پایداری این روند به شمار می‌رود.
