ناترازی گاز کشور در آستانه زمستان ۱۴۰۵ وارد مرحله حساس‌تری شده است. آسیب‌دیدگی بخشی از تأسیسات تولید گاز در جریان جنگ، در کنار افزایش فصلی مصرف، می‌تواند تأمین انرژی در برخی استان‌ها را با دشواری مواجه کند.
طبق ارزیابی‌های مطرح‌شده، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز کشور بر اثر آسیب‌های جنگی از مدار خارج شده بود که تاکنون حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آن به چرخه تولید بازگشته است.
بر این اساس، همچنان حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز خارج از دسترس گزارش شده است؛ موضوعی که می‌تواند مدیریت شبکه گاز در روز‌های سرد سال را دشوارتر کند.
در گزارش ایلنا، از احتمال بروز تنش گازی در ۱۱ استان سخن گفته شده است، اما در فهرست ارائه‌شده نام ۱۲ استان آمده است.
استان‌های مازندران، گلستان و خراسان شمالی از مناطق دارای بیشترین نگرانی معرفی شده‌اند. همچنین احتمال محدودیت یا نوسان تأمین گاز در تهران، البرز، سمنان، کرمان، اصفهان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، کردستان و خراسان رضوی مطرح شده است.
این موارد پیش‌بینی و هشدار هستند و به معنای اعلام قطعی گاز در استان‌های نام‌برده نیستند.
علی بختیار، عضو پیشین کمیسیون انرژی مجلس، معتقد است ایران برای عبور از زمستان باید مذاکرات واردات گاز از ترکمنستان و روسیه را با جدیت بیشتری دنبال کند.
وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی استان‌های شمالی تأکید کرد که واردات گاز از ترکمنستان می‌تواند نقش مهمی در جبران کسری گاز این مناطق داشته باشد.
بختیار پیشنهاد کرد ۵۰ درصد گاز وارداتی از ترکمنستان برای مصرف داخلی استان‌های شمالی اختصاص یابد و ۵۰ درصد باقی‌مانده به ترکیه منتقل شود.
به گفته وی، اجرای این پیشنهاد می‌تواند علاوه بر تأمین نیاز داخلی، به حفظ تعهدات صادرات گاز ایران به ترکیه نیز کمک کند.
البته تحقق این برنامه به توافق بر سر قیمت گاز، تسویه تعهدات مالی و فراهم شدن شرایط اجرایی وابسته است.
عضو پیشین کمیسیون انرژی مجلس هشدار داد که نباید تمام فشار ناشی از کمبود گاز به بخش صنعت منتقل شود.
به گفته وی، صنایع کشور طی سال‌های گذشته بار‌ها با محدودیت گاز و برق مواجه شده‌اند و تکرار این وضعیت در شرایط فعلی می‌تواند مشکلات تولیدکنندگان را تشدید کند.
وی تأکید کرد که محدودیت انرژی صنایع باید با برنامه‌ریزی دقیق مدیریت شود تا تولید و اشتغال بیش از گذشته تحت فشار قرار نگیرد.
بختیار همچنین به ظرفیت قابل توجه کشور در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر اشاره کرد و گفت ایران از ظرفیت بالقوه حدود ۵۵ هزار مگاوات انرژی خورشیدی و ۴۴ هزار مگاوات انرژی بادی برخوردار است.
به اعتقاد وی، افزایش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در نیروگاه‌های خورشیدی و بادی می‌تواند در بلندمدت بخشی از فشار بر مصرف گاز نیروگاه‌ها را کاهش دهد.
با توجه به کاهش ظرفیت تولید و احتمال افزایش مصرف در روز‌های سرد، تأمین پایدار گاز در زمستان امسال به یکی از چالش‌های مهم بخش انرژی تبدیل شده است.
کارشناسان معتقدند تسریع در بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده، توسعه همکاری‌های گازی با کشور‌های همسایه و مدیریت مصرف می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه کمک کند.
با این حال، هنوز برنامه قطعی و زمان‌بندی رسمی برای اعمال محدودیت گاز در استان‌های نام‌برده اعلام نشده و میزان واقعی کمبود به شرایط دمایی، تولید و واردات گاز در زمستان بستگی خواهد داشت.
