شواهد موجود نشان می‌دهد پروژه اکسپو ۲۰۳۰ ریاض همچنان در مسیر اجرا قرار دارد. امضای توافق‌نامه حقوقی میزبانی و مشارکت اکسپو با دفتر بین‌المللی نمایشگاه‌ها (BIE)، افزایش شمار کشورهای تأییدکننده مشارکت و قرارداد ۳.۲ میلیارد ریالی توسعه دهکده اکسپو، همگی از ورود پروژه به مراحل جدی‌تر اجرایی حکایت دارند.
با این حال، پرسش مهم برای سال‌های پیش رو صرفاً این نیست که آیا اکسپو ۲۰۳۰ ریاض برگزار خواهد شد یا خیر؛ بلکه این است که عربستان تا چه اندازه می‌تواند این رویداد را در همان مقیاس و سطح بین‌المللی وعده‌داده‌شده به مرحله اجرا برساند.
تا آغاز رسمی اکسپو در اول اکتبر ۲۰۳۰، چهار سال باقی مانده است؛ دوره‌ای که تحولات اقتصادی، امنیتی و ژئوپلیتیکی منطقه می‌تواند بر روند اجرای پروژه اثرگذار باشد.
تداوم تحولات منطقه‌ای می‌تواند عربستان را با ضرورت ایجاد توازن میان اولویت‌های سرمایه‌گذاری، هزینه‌های امنیتی، پروژه‌های زیرساختی و طرح‌هایی که موعد مشخصی برای بهره‌برداری دارند، مواجه کند.
در چنین شرایطی، مسئله تنها تأمین منابع مالی نیست. حفظ زمان‌بندی پروژه، تداوم زنجیره تأمین، امنیت نیروی انسانی و تجهیزات و همچنین حفظ اعتماد مشارکت‌کنندگان بین‌المللی، از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر کیفیت نهایی برگزاری اکسپو تأثیر بگذارند.
ماهیت اکسپو با بسیاری از پروژه‌های عمرانی معمولی متفاوت است. موفقیت چنین رویدادی صرفاً با تکمیل سایت نمایشگاهی سنجیده نمی‌شود؛ بلکه حضور کشورها، ساخت پاویون‌های ملی، مشارکت شرکت‌های بین‌المللی، اجرای برنامه‌های فرهنگی و تجاری و در نهایت جذب بازدیدکنندگان بین‌المللی، بخش مهمی از موفقیت آن را تشکیل می‌دهد.
اکسپو ۲۰۳۰ ریاض قرار است در سایتی حدود ۶ میلیون مترمربع برگزار شود و برگزارکنندگان برای آن هدف جذب بیش از ۴۲ میلیون بازدید و حضور ۱۹۷ کشور را در نظر گرفته‌اند. در چنین مقیاسی، حفظ مشارکت گسترده کشورها و تحقق وعده‌های مربوط به ابعاد رویداد، به اندازه تکمیل زیرساخت‌های فیزیکی اهمیت دارد.
در این میان، حمایت‌های مالی و اجرایی پیش‌بینی‌شده برای کشورهای مشارکت‌کننده نیز نشان می‌دهد که مشارکت بین‌المللی از هم‌اکنون یکی از محورهای اصلی برنامه‌ریزی برای اکسپو محسوب می‌شود.
در حال حاضر، برنامه رسمی همچنان برگزاری اکسپو ۲۰۳۰ ریاض از اول اکتبر ۲۰۳۰ تا ۳۱ مارس ۲۰۳۱ ( 9 مهر 1409 بمدت 6 ماه)را دنبال می‌کند. بنابراین، مسئله اصلی را نمی‌توان صرفاً در قالب دوگانه «برگزاری یا لغو» تعریف کرد.
سناریوی مهم‌تر می‌تواند نحوه مدیریت مقیاس، اولویت‌بندی پروژه‌ها و زمان‌بندی داخلی در صورت افزایش فشارهای اقتصادی، امنیتی یا لجستیکی باشد.
کاهش مشارکت برخی کشورها، تغییر در ابعاد بعضی پروژه‌ها یا محدود شدن بخشی از برنامه‌های جانبی، حتی بدون آنکه به لغو رسمی اکسپو منجر شود، می‌تواند بر تصویری که ریاض از این رویداد به عنوان یک اکسپوی جهانی ارائه می‌کند، تأثیر بگذارد.
به همین دلیل، میزان مشارکت کشورها، پیشرفت پاویون‌های ملی، حضور شرکت‌های بین‌المللی و تحقق برنامه‌های فرهنگی و تجاری، در سال‌های آینده شاخص‌های مهمی برای سنجش مسیر پروژه خواهند بود.
در نتیجه، پرسش اصلی در سال‌های پیش رو شاید این نباشد که «آیا اکسپو ۲۰۳۰ برگزار خواهد شد؟»؛ بلکه این باشد که عربستان در مواجهه با تحولات اقتصادی، امنیتی و لجستیکی منطقه، تا چه اندازه می‌تواند مقیاس، مشارکت بین‌المللی و کیفیت وعده‌داده‌شده برای این رویداد را حفظ کند.
در حال حاضر، پروژه در مسیر اجرا قرار دارد و نشانه‌های رسمی موجود نیز ادامه این مسیر را نشان می‌دهد. اما موفقیت نهایی اکسپو صرفاً با تکمیل یک سایت بزرگ نمایشگاهی سنجیده نخواهد شد. میزان تحقق مشارکت بین‌المللی، حضور کشورها و شرکت‌ها، کیفیت پاویون‌ها و برنامه‌ها و توانایی ریاض در تبدیل این پروژه به یک رویداد واقعاً جهانی، معیارهای مهم‌تری برای ارزیابی آن خواهند بود.
اکسپو ۲۰۳۰ ریاض با شعار «آینده‌نگری برای فردا» و پنج محور فناوری، سیاره، انسان، فرهنگ و همکاری دنبال می‌شود. اکنون، بیش از آنکه این پروژه با پرسش «برگزاری یا لغو» مواجه باشد، با چالشی مهم‌تر روبه‌روست: اینکه عربستان تا سال ۲۰۳۰ تا چه اندازه خواهد توانست مقیاس جهانی و اهدافی را که در فرایند نامزدی و برنامه رسمی این اکسپو ترسیم کرده است، محقق کند.
