وقتی از صنعت نمایشگاهی سخن میگوییم، اغلب نگاهها به سالنهای مملو از بازدیدکننده، قراردادهای تجاری و رونق کسبوکارها معطوف میشود؛ اما کمتر کسی به پشت صحنه این رویدادها توجه میکند؛ جایی که هزاران نیروی متخصص، طراح، نجار، جوشکار، برقکار، نقاش، نصاب و مدیر پروژه شبانهروز تلاش میکنند تا یک فضای خالی را به بستری برای معرفی توانمندیهای اقتصادی کشور تبدیل کنند.
صنعت غرفهسازی، یکی از ارکان اصلی زنجیره نمایشگاهی است؛ صنعتی که علاوه بر خلق ارزش افزوده، اشتغال مستقیم و غیرمستقیم گستردهای ایجاد کرده است. با این حال، فعالان این حوزه سالهاست با مشکلاتی دستوپنجه نرم میکنند که مهمترین آنها، دغدغه معیشت و نبود امنیت شغلی است.
فعالان صنعت غرفهسازی در شرایطی فعالیت میکنند که درآمد آنها وابستگی مستقیمی به برگزاری نمایشگاهها دارد. هرگونه لغو، تعویق یا کاهش تعداد رویدادهای نمایشگاهی، نخستین تاثیر خود را بر وضعیت اقتصادی شرکتهای غرفهساز و نیروهای اجرایی آنها میگذارد. در چنین شرایطی، بسیاری از نیروهای متخصص که سالها تجربه و مهارت اندوختهاند، ناچار به ترک این حرفه و ورود به مشاغل دیگر میشوند؛ موضوعی که در بلندمدت، سرمایه انسانی این صنعت را با تهدید جدی مواجه میکند.
از سوی دیگر، افزایش مستمر قیمت مواد اولیه، چوب، فلز، تجهیزات برقی، رنگ، چاپ و حملونقل، هزینه اجرای پروژههای نمایشگاهی را به شکل قابلتوجهی افزایش داده است. این در حالی است که در بسیاری از موارد، امکان اصلاح قراردادها متناسب با افزایش هزینهها وجود ندارد و فشار اقتصادی مستقیما بر دوش شرکتهای غرفهساز و نیروهای شاغل در این بخش قرار میگیرد.
آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری احساس میشود، ضرورت نگاه راهبردی به صنعت غرفهسازی است. این صنعت نباید صرفا به عنوان یک فعالیت خدماتی تلقی شود، بلکه باید آن را بخشی از زیرساخت توسعه تجارت، صادرات و دیپلماسی اقتصادی کشور دانست. هر اندازه نمایشگاهها نقش موثرتری در اقتصاد ملی ایفا کنند، به همان نسبت توجه به معیشت و امنیت شغلی فعالان این صنعت نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
یکی از مهمترین مطالبات فعالان این حوزه، ایجاد سازوکارهای حمایتی برای نیروهای متخصص صنعت غرفهسازی است. برخورداری از بیمههای متناسب، آموزشهای تخصصی مستمر، تسهیل دسترسی به تسهیلات مالی، کاهش موانع اداری و تدوین استانداردهای حرفهای، میتواند بخشی از دغدغههای فعالان این صنعت را کاهش دهد.
همچنین لازم است جایگاه تشکلهای صنفی بیش از گذشته تقویت شود تا بتوانند به عنوان نماینده واقعی شرکتهای غرفهساز، مطالبات این جامعه تخصصی را به صورت منسجم پیگیری کنند. تعامل سازنده میان شرکتهای غرفهساز، برگزارکنندگان نمایشگاهها و نهادهای سیاستگذار، میتواند زمینهساز تصمیمگیریهای اثربخشتری در این حوزه باشد.
امروز صنعت غرفهسازی ایران از ظرفیتهای ارزشمندی در حوزه طراحی، خلاقیت و اجرای پروژههای نمایشگاهی برخوردار است و توان رقابت با بسیاری از کشورهای منطقه را دارد. حفظ این ظرفیت، مستلزم توجه جدی به سرمایه انسانی این صنعت است؛ سرمایهای که اگر از نظر معیشتی و شغلی مورد حمایت قرار نگیرد، به تدریج فرسوده خواهد شد.
معیشت غرفهسازان، صرفا دغدغه یک صنف نیست؛ بلکه موضوعی است که با کیفیت برگزاری نمایشگاهها، توسعه تجارت و آینده صنعت نمایشگاهی کشور پیوند خورده است. هر تصمیمی که به بهبود شرایط کاری و اقتصادی فعالان این حوزه منجر شود، در نهایت به ارتقای کیفیت نمایشگاهها، افزایش رضایت مشارکتکنندگان و تقویت اقتصاد نمایشگاهی کشور خواهد انجامید.
