برگزاری نمایشگاه های تخصصی در سال ۱۴۰۵ همواره زیر ذره بین صنایع مختلف بوده است. بخش مهمی از تجار، بازرگانان و صاحبان کسب و کار هنوز در رابطه با حضور یا عدم حضور در نمایشگاه های ملی مردد هستند. تا پیش از این شاید دغدغه شرکت ها فقط کیفیت برگزاری نمایشگاه بوده اما در دوران پساجنگ، مسیله اصلی هزینه حضور در نمایشگاه است.
در گفتگوهایی که با برخی از مدیران صنعتگر داشتیم، متوجه شدیم تمایل به حضور در نمایشگاه ها در اغلب آنها وجود دارد اما بالارفتن هزینه های متعدد برای حضور ۴ روزه؛ شرکت ها را نسبت به دریافت بازخورد مناسب مردد کرده است.
هر چند برگزاری موفق رویدادهایی نظیر اگروفود، الکامپ، ساختمان و... نشان می دهد که صنایع به هیچ وجه با نمایشگاه ها قهر نکردند. اما بهرحال هزینه تبلیغات و بازاریابی در اغلب مجموعه ها در سال ۱۴۰۵ نسبت به گذشته کاهش محسوس داشته است.
اما فعالان نمایشگاهی در این مقطع چه رویکردی باید داشته باشند و چطور می توان خیال شرکت ها را از یک مشارکت مطمین راحت کرد؟ فارغ از برخی هزینه ها مثل نرخ متراژ زمین یا غرفه سازی که جزو ملزومات هستند، برخی هزینه ها اختیاری است. مثل کار در بخش رسانه های نمایشگاهی یا تبلیغات محیطی و رادیویی یا تشریفات و...
هرچند در برخی سایت های نمایشگاهی شاهد هستیم که این هزینه ها به صورت اجباری از مشارکت کننده دریافت می شود. مثلا برای اطلاع رسانی و ساخت کلیپ به شرکت ها فشار آورده و خدمات تصویر خودشان را هر طور هست به غرفه دار قالب می کنند. یا در مواردی دیده شده که مشارکت کننده برای دریافت تشریفات داخل غرفه به دریافت خدمات از سایت نمایشگاهی اجبار شده است.
اما گل سرسبد مواردی که در افزایش هزینه های نمایشگاهی موثر است، موضوع دریافت حق کسب و کار از غرفه سازهاست! سایت های نمایشگاهی اعم از شهرآفتاب و ایران مال در تهران و اغلب نمایشگاه های استانی بابت هر متر مربع غرفه سازی هزینه ای را به طور میانگین از ۱۵۰ تا ۳۹۰ هزار تومان از غرفه سازان دریافت می کنند.
این یعنی سایت دار یک بار زمینش را به برگزارکننده اجاره می دهد و یک بار هم به غرفه ساز! در این میان مشارکت کننده که قبلا هزینه های مختلفی را به دوش کشیده، حالا باید برای یک غرفه مثلا ۶۴ متری مبلغی بین ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان هزینه مازاد غرفه سازی پرداخت کند.
فلسفه دریافت حق کسب و کار البته در گذشته این بود که در طول روزهای غرفه سازی، خدماتی توسط سایت دار به غرفه سازان داده شود (البته نه با این اعداد وارقام). برای مثال مسایل مربوط به ایمنی تحت کنترل یک مهندس ناظر باشد، یا تهویه سالن ها برای غرفه سازی مناسب سازی شود. در زمینه برق و استانداردهای فنی نیز پرتکل هایی تعریف شده بود.
طی ۱۰ سال اخیر هیچ کدام این پروتکل ها رعایت نشد هر سال مبلغ مرتبط با حق کسب و کارها بالاتر می رود. بنابراین دریافت چنین مبالغی از غرفه سازان خصوصا در چنین روزهای بحرانی و سخت، موجب بالا بردن هزینه مشارکت می شود. در روزهایی که بدلیل افزایش شدید هزینه ها، هزینه های غرفه سازی بالا رفته است، در این شرایط، اصرار بر دریافت عوارض کسب وکار، عملا در واقع گذاشتن چوب لای چرخ صنایع است.
