سید عباس عراقچی جمعه شب در برنامه گفتوگوی ویژه خبری با گرامیداشت یاد شهدای جنگ ۱۲ روزه در سالگرد جنگ تحمیلی دوم گفت: در اینجا باید تسلیت بگویم شهادت مقام معظم رهبری و دیگر عزیزانی که در جنگ ۴۰ روزه به شهادت رسیدند.
وی ادامه داد: ما در طول یک سال گذشته دو جنگ بسیار سنگین را پشت سر گذاشتیم و این یک واقعیت است.
عراقچی با بیان اینکه آنها بعد از جنگ ۱۲ روزه شاید فکر کردند که تجهیزاتشان به اندازه کافی آماده نبوده است و یا فکر کردند که باید در ابتدا قدرت انسجام ملی ما را هدف قرار میدادند و آنها در همین ارتباط با اتفاقاتی که رخ داد خود برای یک جنگ بزرگتر آماده کردند، ادامه داد: ما در همین ارتباط با جنگ ۴۰ روزه مواجه شدیم آنها تصور میکردند که میتوانند در جنگ ۴۰ روزه کار را تمام کنند ولی با یک مقاومت جانانه و و سرسختانه از سوی ایران و نیروهای مسلح کشور مواجه شدند، چنانکه خود غربیها نیز اعتراف کردند که مردم ایران بسیار سرسخت هستند.
عراقچی افزود: ما این سرسختی و مقاومت را مدیون نیروهای مسلح، شهدا و مردم هستیم. مردمی هستیم که در یک لحظه هم نیروهای مسلح و مسئولان را تنها نگذاشتند و در برابر سختیها مقاومت کردند.
عراقچی از حضور مردم در خیابانها و میادین و حضور در صحنه که از آن به نوعی «بعثت» تعبیر شده است، قدردانی کرد.
وی همچنین از رسانهها بهویژه صداوسیما و همچنین دستگاه دیپلماسی ایران که سعی کردند صدای ملت ایران باشند و منافع ملی ایران دفاع کنند و در عین حال یاری نیروهای مسلح، قدردانی کرد.
عراقچی گفت: دیپلماسی و میدان هر یک در یک مسیر حرکت میکنند.
وی افزود: میدان، دیپلماسی، رسانه و میدان با هم حرکت میکنند و اینبار خیابان هم به آن اضافه شد.
وزیر خارجه ایران گفت: دستاوردهای نظامی ایران از طریق دیپلماسی مشروعیت بینالمللی پیدا میکند و جا میافتد و تبدیل به حقوق مردم ایران میشود. در این جنگ هم فکر میکنم فرماندهان ما درباره همراهی میدان و دیپلماسی صحه میگذارند.
وی افزود: وظیفه دیپلماسی، تثبیت دستاوردهای میدانی است که در مذاکرات و توافقات که نتیجه مذاکرات است، صورت میگیرد و در واقع مذاکرهکننده متکی به قدرت میدانی است.
وزیر خارجه ایران گفت: خاتمه جنگ باید بر اثر یک توافق باشد. بهترین زمان، زمانی است که شما دست برتر دارید. ما واقعا پیروز این میدان هستیم و ایران، پیروز از جنگ خارج شد. من هر روز با مقامات مختلف بینالمللی صحبت میکنم و از آنها میشنوم که «ایران قویتر از جنگ بیرون آمد و ایران شگفتی آفرید».
وی افزود: الان دنیا ایران را به عنوان یک قهرمان نگاه میکند چراکه ۴۰ روز در مقابل بزرگترین ابرقدرت ظاهری دنیا و همچنین در کنار یک ارتش دیگری که در کنارش میجنگید، مقاومت کردیم؛ هر دو دارای پیشرفتهترین سلاحها و سلاح هستهای بودند. ما اهداف آنها را ناکام گذاشتیم و پیروزی راهبردی به دست آوردیم. طبیعی است وقتی شما پیروزی راهبردی به دست میاورید، نیاز به توافقی دارید که آن را تثبیت کنید. ما همواره مسیرها را باز کردیم.
عراقچی گفت: ما یک حرکتی را شروع کردیم که به انتهای آن نزدیک میشویم. نتیجه این حرکت یک یادداشتتفاهم ۱۴ مادهای است که ترجیح میدهم که جزئیات آن را زمانی که نهایی شد، درباره آن صحبت کنم. هنوز امضا نشده و تا آخرین لحظه ممکن است چیزهایی بالا و پایین شود. من تکتک این موارد را برای مردم شرح خواهیم داد. ما برای مقامات، جزئیات آن را بحث کردیم و همه اینها را دنبال کردیم.
وی با اشاره با رایزنیهای در حال انجام در کشور در مورد جزییات این توافق گفت: در این مذاکرات که منجر به خاتمه جنگ خواهد شد، دو مرحله پیشبینی شده است؛ مرحله اول یک یادداشتتفاهم است و سپس بعد از امضای یاداشت تفاهم، مذاکرات برای مرحله دوم شروع میشود و ما در مرحله دوم یک توافق نهایی خواهیم داشت.
عراقچی تصریح کرد: بحث هستهای را به توافق نهایی موکول کردهایم.
وی در مورد توضیح این موضوع گفت: به دلایل مختلف این کار را انجام دادیم. خواستههای آنها در موضوع هستهای قابل پذیرش نبود. ما موضوعات دیگری که امکان توافق وجود داشت را به مرحله اول آوردیم و موضوع هستهای به مرحله دوم موکول کردیم. در مرحله دوم بحث هستهای و رفع تحریمهای ایران و یکی دو موضوع دیگر بررسی خواهد شد و توافق نهایی صورت خواهد گرفت.
این دیپلمات عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران گفت: در توافق فعلی که به نام «یادداشتتفاهم آسلامآباد» است، خاتمه جنگ در تمام جبههها از جمله در لبنان اعلام میشود. ما لبنان و حزبالله را هیچگاه فراموش نکردهایم، زیرا آنها در کنار ما جنگیدند.
عراقچی در توضیح بخشهای مهمی از این یادداشت تفاهم و تعهدات طرف مقابل گفت: تعهد داده خواهد شد که دیگر آغازگر جنگی نباشند و از تهدید و روز استفاده نشود.
وی ادامه داد: دو طرف به حاکمیت یکدیگر احترام خواهند گذشت. فکر میکنم این برای اولین بار در ۴۷ سال گذشته است که آمریکا به حاکمیت ایران احترام میگذارد و مکتوب میکند. آنها تعهد میکنند در امور داخلی ایران دخالت نکنتد. این از مهمترین بندهای توافق است که به حاکمیت ایران احترام گذاشته خواهد شد. فکر میکنم خیلیها معنی آن را میفهند و خارجنشینهایی که امیدهایی را بسته باشند، به کلی از صحنه خارج خواهند شد.
عراقچی تصریح کرد: بحث رفع تنگه هرمز، رفع محاصره دریایی، دور بعدی مذاکرات، رفع تحریمها، موضوع بازسازی ایران در قالب یک طرح توسعه اقتصادی و مسائل دیگری که رخ خواهد داد و پولهای مسدود شده ایران در یادداشتتفاهم ذکر شده است.
عراقچی تاکید کرد: این توافق دشمنانی دارد و در راس آنها رژیم صهیونیستی است و به دنبال مستمسکهایی هستند که آن را بههم بزنند. الان وارد جزئیات شدن، یک فضایی رسانهای ملتهبی را ایجاد میکند که امضای توافق را با مشکلاتی روبهرو میکند.
وی افزود: در روزهای اخیر متونی را رسانهها در مورد متن تفاهم نامه منتشر کردند، اما هیچکدام از این متون اعتباری ندارد و گمانهزنیهای رسانهای را تایید نمیکنیم. توصیه میکنیم آرامش روانی در کشور حاکم باشد تا بهترین توافق را امضا کنیم.
وی خاطرنشان کرد: هیچ موافقنامهای نیست که یک طرف ۱۰۰ برده باشد و طرف دیگر صفر. اگر شما راه مذاکرات را انتخاب میکنید به یک بدهبستان رضایت میدهید.
عراقچی خاطرنشان کرد: ما شاهد تهدیدات و فشار روانی- سیاسی از سوی طرفهای مقابل بودیم و ما بلافاصله با آن مقابله کردیم و تاکید کردیم تهدید نه تنها کارساز نیست، بلکه توافق احتمالی را به عقب میاندازد. ملت ایران هیچگاه تسلیم فشار و زور نخواهد شد و به زبان تهدید پاسخ نمیدهد، اما اگر به زبان احترام صحبت شود، پاسخ متقابل داده میشود.
عراقچی در پاسخ به سوالی در مورد تو ییتهای تهدید آمیز ترامپ علیه ایران گفت: به این توییتها و اظهار نظرها خیلی نباید توجه کرد، اگر قرار بود که به زور و تهدید تن بدهیم، زودتر از اینها تن داده بودیم، پیام روشنی به طرف مقابل داده شد که تهدید اثر معکوس دارد و اگر میخواهید به سمت توافق برویم باید ادبیات متفاوتی را اتخاذ کنند و اگر میخواهند، جنگ کنند ما آمادهایم.
وی ادامه داد: هیچ شبی نبوده که آنها تعرضی به نیروهای مسلح ما و مناطق کشور ما کرده باشند و ما بلافاصله جواب نداده باشیم، ما بلافاصله به هر تهدیدی جواب دادیم، آنها اراده ما را تست کردند و جواب آن را مشاهده کردند و دیدند که ایران در برابر فشار و تهدید کوتاه نمیآید.
عراقچی با تاکید بر اینکه آنها متوجه شدند که باید با زبان احترام صحبت کنند، گفت: ما از منافع خود نمیگذاریم و و در راستای تحقق آن تلاش میکنیم.
عراقچی همچنین به بحث میدان و مذاکره اشاره کرد و گفت: مذاکره بخشی از میدان است، برخی به اشتباه تصور میکنند که میدان و دیپلماسی دو مسیر متفاوت را میروند در حالی که آنها در یک جهت حرکت میکنند در جاهایی میدان جلو میرود و دیپلماسی پشت سر آن حرکت میکند و جاهایی برعکس، در واقع میدان و دیپلماسی دو دوبال هستند که باعث پرواز و حرکت میشود و این چیزی است که ما در عمل تجربه کردهایم، اینکه دیپلماسی در خدمت میدان بوده است و میدان نیز از دیپلماسی حمایت کرده است.
وی همچنین در پاسخ به سوالی درباره توقف جنگ در لبنان و گنجاندن آن در یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا و این که اسرائیلیها گفتهاند از مناطق تصرف شده در لبنان عقب نشینی نمیکنند، گفت: خاتمه جنگ به معنی عقبنشینی از مناطق اشغالی لبنان هم هست و باید حتما انجام شود. ما به صراحت این را به طرفهای مقابل گفتهایم. درباره ضمانت اجرایی، باید گفت که من معتقدم که ایران در این نبرد ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و آتشبس و محاصره دریایی بهگونهای قدرت خود را نشان داده که هیچوقت، هیچکسی سر به سر ایران نگذارد.
وی افزود: ما برای تضمین امنیت خود نه به شورای امنیت و نه به ائتلافها اتکا داریم، و فقط به خداوند، مردم و نیروهای مسلح اتکا داریم. برای سالها یک بازدارندگی کامل ایجاد کردهایم که کسی فکر تعرض را به ایران را نخواهد کرد.
عراقچی با بیان این که تنگه هرمز یکی از ابزارهای مهم بازدارندگی است و عمل ما در سطح منطقه و هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا هم در این راستا بود گفت: درباره این یادداشت تفاهم خاص، ما این موقعیت را هم داریم که، چون بعد از این یادداشتتفاهم مذاکرات آغاز خواهد شد، اگر آنچه در یادداشتتفاهم آمده عملی نشود، آن مذاکرات هم پیش نخواهد رفت. یک تضمینی هم اینجا وجود دارد که مواردی که در یادداشتتفاهم آمده، باید رعایت شود.
