آسیبهایی که صنعت نمایشگاهی در سال ۱۴۰۴ متحمل شد، تنها محدود به یک مقطع خاص نبود، بلکه دومینویی از اتفاقات در طول سال بر پیکره این صنعت وارد آمد.
تنشهای نظامی بیسابقه و درگیری ۱۲ روزه با اسرائیل، بزرگترین ضربه را به اعتماد و امنیت روانی شرکای تجاری وارد کرد. شرکتهای خارجی که در سالهای گذشته با وجود تحریمها حضور کژدار و مریزی در ایران داشتند، با تشدید ریسکهای ژئوپلیتیک برنامههای سفر و حضور در پاویونهای بینالمللی را لغو کردند. این موضوع باعث شد نمایشگاههای کشور عملاً از بعد بینالمللی تهی شده و به رویدادهایی کاملاً داخلی تبدیل شوند.
در ادامه سال ۱۴۰۴، سایه جنگ و تنشهای منطقهای باعث جابجاییهای مکرر در تقویم رویدادها شد. نمایشگاهها به تعویق افتادند یا با یکدیگر تداخل پیدا کردند و این بینظمی، امکان برنامهریزی بلندمدت را از شرکتهای داخلی و هیئتهای تجاری B۲B گرفت و کمپینهای بازاریابی شرکتها را با ضررهای مالی مواجه کرد.
این پادکست را اینجا بشنوید
در روزهای پایانی اسفندماه نیز سایه تهدیدات و درگیری احتمالی با آمریکا موجب شد آخرین امیدهای صنعت نمایشگاهی برای جبران خسارتها در شب عید نقش بر آب شود. لغو رویدادهای بزرگی مانند نمایشگاههای خودرو و صنایع وابسته نشان داد که در شرایط ابهام، شرکتها ترجیح میدهند بودجههای تبلیغاتی و غرفهسازی خود را فریز کرده و سیاست حفظ نقدینگی را در پیش بگیرند.
با وجود تمام این چالشها، نگاه منفی و منفعلانه کمکی به بهبود شرایط نمیکند. واقعیت اقتصاد این است که چرخه تولید و مصرف متوقف نمیشود و دلایل روشنی وجود دارد که نشان میدهد سال ۱۴۰۵ میتواند سال بازگشت و احیای این صنعت باشد.
شرکتهای تولیدی و خدماتی که در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ نتوانستند محصولات و نوآوریهای خود را به بازار عرضه کنند، اکنون به شدت نیازمند بستر نمایشگاهی هستند. این تقاضای فشرده شده نویدبخش ترافیک بالای مشارکتکنندگان در نمایشگاههای بهار و تابستان ۱۴۰۵ است.
خروج شرکتهای غربی فضا را برای حضور پررنگتر شرکتهای دانشبنیان داخلی و توسعه تجارت با کشورهای عضو بریکس و پیمان شانگهای باز کرده است و این میتواند فرصتی تاریخی برای تغییر معماری تجارت خارجی ایران باشد.
کسب و کارهای ایرانی در سالهای اخیر آموختهاند که چگونه در شرایط تحریم و سایه جنگ به حیات خود ادامه دهند و همین تابآوری اقتصادی باعث میشود در صورت تثبیت نسبی شرایط در ماههای آینده، بازار به سرعت واکنش مثبت نشان دهد.
برای آنکه سال ۱۴۰۵ به سال رونق دوباره سالنهای نمایشگاهی تبدیل شود، برگزارکنندگان و دولت باید رویکرد مدیریت بحران را جایگزین مدیریت سنتی کنند.
دیپلماسی نمایشگاهی به جای کشورهای دوردست باید بر بازارهای همسایه مانند عراق، افغانستان، پاکستان و منطقه اوراسیا متمرکز شود و با ارائه مشوقهای گمرکی، تسهیل صدور ویزای تجاری و تضمین امنیت لجستیک کالاها، زمینه حضور تجار منطقه در نمایشگاههای ۱۴۰۵ فراهم شود.
راهاندازی صندوق بیمه حوادث فورس ماژور نمایشگاهی با حمایت دولت میتواند اعتماد مشارکتکنندگان داخلی را بازگرداند. اگر غرفه دار بداند در صورت لغو رویداد به دلایل امنیتی یا سیاسی، هزینههای غرفه سازی و تبلیغات او جبران میشود، با اطمینان بیشتری برای سال جدید قرارداد خواهد بست.
در شرایطی که حضور فیزیکی ممکن است با ریسک همراه باشد، ترکیب نمایشگاه حضوری با پلتفرمهای مجازی قدرتمند و برگزاری همزمان جلسات B۲B آنلاین میتواند محدودیتهای سفر هیئتهای خارجی را خنثی کند.
ارائه تخفیفهای پلکانی، امکان تقسیط هزینهها و طراحی یک تقویم شناور مدیریت شده با سناریوهای جایگزین برای رویدادهای مهم، میتواند ریسک مشارکت را برای تولیدکنندگان کاهش داده و زمینه ساز احیای صنعت نمایشگاهی در سال ۱۴۰۵ شود.
