در حالی که هنوز در میانه دهه جاری شمسی به سر میبریم، نگاه استراتژیک به آینده و رصد تقویم سالهای پیشرو، بخشی جداییناپذیر از مدیریت زمان و برنامهریزی اقتصادی برای خانوادهها و بنگاههای تجاری است. اما نوروز ۱۴۰۵ یک تفاوت بنیادین با تمام سالهای اخیر دارد؛ این لحظه، نقطه تلاقی دو کلانرویداد آیینی و ملی است. جایی که «بهار طبیعت» و «عید بندگی» در یک نقطه به هم میرسند و تقویمی منحصربهفرد را رقم میزنند.
در این گزارش جامع و اختصاصی، به بررسی دقیق ثانیه و ساعت تحویل سال، نمادهای سال جدید، ویژگیهای نجومی، تقویم تعطیلات و البته پیشبینی حالوهوای اقتصادی و اجتماعی نوروز ۱۴۰۵ پرداخته است. اگر به دنبال دقیقترین اطلاعات درباره آغاز سال ۱۴۰۵ هستید، این مطلب مرجع کامل شماست.
بر اساس محاسبات دقیق نجومی شورای مرکز تقویم مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران و استانداردهای گاهشماری هجری شمسی، لحظه عبور خورشید از نقطه اعتدال بهاری (نقطه حمل) در سال ۱۴۰۵ به شرح زیر ثبت شده است:
قانون تعیین روز اول عید (قانون نوروز):
در گاهشماری ایرانی قاعدهای شفاف و ریاضیوار وجود دارد: اگر لحظه تحویل سال قبل از ظهر (ساعت ۱۲:۰۰) باشد، همان روز، اول فروردین است. اما اگر لحظه تحویل سال بعد از ظهر باشد، فردای آن روز اول فروردین خواهد بود.
از آنجا که لحظه تحویل سال ۱۴۰۵ در ساعت ۱۸:۱۶ عصر روز جمعه رخ میدهد، بنابراین روز جمعه ۲۹ اسفند آخرین روز سال ۱۴۰۴ بوده و روز شنبه، یکم فروردین ۱۴۰۵ آغاز رسمی سال نو خواهد بود.
مهمترین متغیری که سال ۱۴۰۵ را از تمام سالهای دهه ۱۴۰۰ متمایز میکند، همزمانی دقیق آن با پایان ماه مبارک رمضان است. بیایید این پدیده را تحلیل کنیم:
خداحافظی با روزه در لحظه تحویل سال
در چند سال گذشته (۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴)، نوروز همواره در دل ماه مبارک رمضان قرار داشت. سفرههای هفتسین با آداب روزهداری چیده میشد و دید و بازدیدها و سفرهای نوروزی تحتالشعاع این ماه بود. اما در لحظه تحویل سال ۱۴۰۵ ورق برمیگردد. بر اساس محاسبات تقویم قمری، روز ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ (روز تحویل سال) به احتمال بسیار زیاد روز عید سعید فطر خواهد بود.
ابر تعطیلات ۱۴۰۵
این همزمانی باعث ایجاد یک بازه تعطیلات استثنایی و پیوسته میشود:
این پیوستگی تعطیلات مذهبی و ملی، فرصتی بینظیر برای گردشگری و استراحت ایجاد میکند که در ادامه به تأثیرات اقتصادی آن خواهیم پرداخت.
سایت تجارتنیوز همواره نگاهی تحلیلی به رویدادها دارد. لحظه تحویل سال ۱۴۰۵ نیز پیامدهای اقتصادی خاص خود را برای اصناف و بازار به همراه خواهد داشت:
الف) انفجار گردشگری پس از چند سال رکود رمضانی
طی سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴، همزمانی نوروز با ماه رمضان باعث شده بود بخش بزرگی از سفرهای تفریحی (بهخصوص سفرهای جادهای و رستورانگردی) کاهش یابد. اما در نوروز ۱۴۰۵، با پایان ماه رمضان درست قبل از تحویل سال، «فنر فشرده تقاضا» آزاد میشود.
ب) تغییر الگوی خرید شب عید
در سالهای قبل، خرید مواد غذایی شب عید متمرکز بر اقلام افطار و سحر بود. اما در آستانه لحظه تحویل سال ۱۴۰۵، سبد خرید خانوار به سمت اقلام پذیرایی روزانه (شیرینی، آجیل، میوه و ناهار عید) تغییر جهت میدهد.
ج) شروع طوفانی بازار سرمایه؟
به طور سنتی، بازار بورس در روزهای نیمهتعطیل نوروز کمرمق است. اما با توجه به اینکه روز اول کاری رسمی و جدی سال (۵ فروردین) با فاصله کمی از تعطیلات شروع میشود و نماد «اسب» همواره با حرکت رو به جلو تداعی میشود، روانشناسی بازار ممکن است به سمت ریسکپذیری بیشتر حرکت کند.
تصویر زیر، نمای دقیق و رسمی تقویم سال ۱۴۰۵ هجری شمسی است که بر اساس محاسبات شورای مرکز تقویم مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران استخراج شده است. این تقویم به دلیل ویژگیهای خاص زمانی و تلاقی مناسبتها، یکی از متفاوتترین سالهای اخیر برای برنامهریزیهای اقتصادی و سفرهای نوروزی محسوب میشود.
در فرهنگ عامه ایران که برگرفته از طالعبینی ترکی-مغولی (دوازدهحیوان) است، هر سال به نام یک حیوان نامگذاری میشود. پس از سال مار (۱۴۰۴)، قرعه سال ۱۴۰۵ به نام اسب میافتد.
نمادشناسی اسب در فرهنگ باستان
اسب در اساطیر ایرانی و فرهنگ شرق، جایگاهی رفیع دارد. این حیوان نماد مفاهیم زیر است:
طالعبینی متولدین سال ۱۴۰۵ (سال اسب)
کودکانی که در این سال به دنیا میآیند، طبق باورهای عامیانه (که بیشتر جنبه سرگرمی دارد)، دارای ویژگیهای زیر خواهند بود:
چرا لحظه تحویل سال ۱۴۰۵ دقیقاً ساعت ۱۸:۱۶ است و چرا ثابت نیست؟
لحظه تحویل سال در تقویم هجری شمسی، لحظه دقیق عبور مرکز قرص خورشید از نقطه تقاطع دایرهالبروج و استوای سماوی است. به این نقطه، نقطه اعتدال بهاری (Vernal Equinox) میگویند.
دقت ثانیهای تقویم جلالی
تقویم ایرانی (جلالی) دقیقترین تقویم جهان است. برخلاف تقویم میلادی که شروع سال را به صورت قراردادی ساعت ۰۰:۰۰ شب اول ژانویه میداند (فارغ از موقعیت ستارگان)، تقویم شمسی بر پایه طبیعت تنظیم شده است.
در سال ۱۴۰۵، زمین در حرکت انتقالی خود به دور خورشید، دقیقاً در ساعت ۱۸ و ۱۶ دقیقه عصر روز جمعه به نقطهای میرسد که طول شب و روز در سراسر کره زمین برابر میشود. این لحظه، پایان زمستان و آغاز بهار در نیمکره شمالی است.
کبیسه بودن یا نبودن؟
سال ۱۴۰۵ یک سال عادی است. اما محاسبات کبیسه در تقویم شمسی بسیار پیچیده است و بر اساس دورههای ۳۳ ساله خیامی محاسبه میشود. دقت این محاسبات باعث میشود که نوروز همواره در ابتدای بهار باقی بماند و مانند ماههای قمری در فصول نچرخد.
با توجه به تلاقی با عید فطر، آداب و رسوم نوروز ۱۴۰۵ رنگ و بوی متفاوتی خواهد داشت:
برخلاف سالهای گذشته که گمانهزنیها تا آخرین لحظات ادامه داشت، برای سال ۲۰۲۶ (معادل ۱۴۰۵ شمسی) کمپانیهای پیشرو در پیشبینی ترندهای جهانی یعنی WGSN و Coloro، رنگ رسمی را اعلام کردهاند: «سبز کلهغازی تحولگرا» (Transformative Teal).
چرا این رنگ؟
رنگ سال ۱۴۰۵، سایهای خاص و عمیق از ترکیب آبی و سبز است. این رنگ نمادی از تغییر جهت و انعطافپذیری است. پس از چند سال تلاطم جهانی، این رنگ به عنوان واسطهای بین «طبیعت» و «دنیای دیجیتال» انتخاب شده است. این طیف رنگی، هم آرامشِ جنگل و اقیانوس را تداعی میکند و هم حس مدرن و دیجیتالیِ فضاهای متاورسی را دارد.
پیام روانشناسی:
رنگ سال ۱۴۰۵ به ما میگوید که باید برای تغییرات بزرگ آماده باشیم و در عین حال، ریشههای خود را در زمین و طبیعت حفظ کنیم. این رنگ حس خنکی، ترمیم و بازسازی را القا میکند.
پالت مکمل (سایر رنگهای مد روز):
بنابراین اگر قصد دارید دکوراسیون یا لباس عید خود را با ترند جهانی هماهنگ کنید، ترکیب سبز کلهغازی تیره با کرم ملایم، برندهترین انتخاب برای نوروز ۱۴۰۵ خواهد بود.
برای درک عمق معنای لحظه تحویل سال ۱۴۰۵، باید نگاهی به تاریخچه این رویداد بیندازیم. فردوسی در شاهنامه، بنیانگذاری نوروز را به جمشید، پادشاه پیشدادی نسبت میدهد. روایت است که جمشید تختی ساخت و دیوان آن را بر دوش گرفتند و به آسمان بردند. چون خورشید بر تخت او تابید، مردم آن روز را «روز نو» نامیدند.
به جمشید بر گوهر افشاندند / مر آن روز را روز نو خواندند
در تخت جمشید (دوره هخامنشی)، مراسم تحویل سال با شکوهی خاص برگزار میشد و نمایندگان ملل مختلف هدایای خود را به شاه تقدیم میکردند. در دوران ساسانی نیز، موسیقیدانان بزرگ مثل باربد، نغمههای نوروزی میساختند. این تداوم تاریخی نشان میدهد که نوروز ۱۴۰۵، حلقهای از زنجیرهای چند هزار ساله است که هویت ایرانی را حفظ کرده است.
در این بخش به پرسشهایی که کاربران در موتورهای جستجو درباره لحظه تحویل سال ۱۴۰۵ میپرسند، پاسخ میدهیم:
خیر، سال ۱۴۰۵ یک سال عادی ۳۶۵ روزه است. اسفند ۱۴۰۵ بیست و نه روزه خواهد بود.
روز شنبه، یکم فروردین. (چون تحویل سال عصر جمعه است).
بله، تلاقی این دو عید و ملی شدن صنعت نفت باعث میشود که عملاً روزهای قبل از سال تحویل (۲۹ اسفند) نیز به دلیل عید فطر و ملی شدن صنعت نفت تعطیل باشد و پیوستگی تعطیلات بیشتر شود.
اسب. این سال پس از سال مار (۱۴۰۴) قرار دارد.
با توجه به پیشبینی هجوم مسافران پس از ماه رمضان، توصیه میشود از اواسط اسفند ۱۴۰۴ نسبت به رزرو بلیط اقدام کنید.
لحظه تحویل سال ۱۴۰۵ در ساعت ۱۸:۱۶ روز جمعه ۲۹ اسفند، دروازهای به سوی سالی است که پتانسیلهای زیادی برای رشد و حرکت دارد. نماد اسب، نویدبخش سرعت و پویایی است و پایان همزمان ماه رمضان، روحیهای تازه و پرنشاط به جامعه میبخشد.
برای فعالان اقتصادی، این سال فرصتی برای جبران رکودهای فصلی است و برای خانوادهها، زمانی برای بازسازی روابط و لذت بردن از بزرگترین جشن باستانی جهان.
امید است که با تدبیر «مدبر الیل و النهار»، سال ۱۴۰۵ سالی سرشار از برکت، سلامتی و «احسن الحال» برای تمام ایرانیان باشد.