تازهترین گزارش شبکه شاپرک از وضعیت پرداختهای الکترونیکی کشور نشان میدهد افزایش چشمگیر مبالغ جابهجاشده از طریق کارتخوانها و درگاههای اینترنتی، لزوماً به معنای افزایش حجم خرید کالا و خدمات نیست و بخش قابلتوجهی از این رشد تحت تأثیر افزایش قیمتها اتفاق افتاده است.
بر اساس آمار منتشرشده، ارزش اسمی تراکنشهای شاپرک در مهرماه نسبت به شهریور حدود ۱ درصد افزایش داشته است. این در حالی است که شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی در همین مدت ۴.۳۸ درصد رشد کرده است.
در نتیجه، پس از حذف اثر تورم، ارزش واقعی تراکنشهای بانکی در مهرماه نسبت به ماه قبل ۳.۲۵ درصد کاهش یافته است.
این آمار نشان میدهد اگرچه مبالغ بیشتری از طریق شبکه پرداخت جابهجا شده، اما رشد هزینهها از افزایش ارزش پرداختها پیشی گرفته است.
همچنین تعداد تراکنشهای بانکی در مهرماه نسبت به شهریور حدود ۳.۱ درصد کاهش داشته که میتواند نشانهای از کاهش دفعات پرداخت و تغییر الگوی خرید مصرفکنندگان باشد.
مقایسه مهرماه ۱۴۰۵ با مهرماه ۱۴۰۴ نیز نشان میدهد ارزش اسمی تراکنشهای بانکی حدود ۹۸ درصد افزایش یافته است.
با این حال، شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی در همین دوره حدود ۸۸ درصد رشد کرده و به همین دلیل افزایش واقعی ارزش تراکنشها به حدود ۵ درصد محدود شده است.
به بیان ساده، در حالی که ارزش ریالی پرداختهای الکترونیکی طی یک سال تقریباً ۲ برابر شده، بخش عمده این افزایش ناشی از رشد سطح عمومی قیمتها بوده است.
بررسی همزمان ارزش اسمی، ارزش واقعی و تعداد تراکنشها نشان میدهد برای ارزیابی وضعیت مصرف خانوارها نمیتوان تنها به افزایش مبالغ پرداختی استناد کرد.
کاهش ماهانه ارزش واقعی تراکنشها در کنار افت تعداد پرداختها میتواند نشانهای از فشار تورمی بر مصرفکنندگان و محدود شدن تقاضای واقعی باشد.
البته آمار شاپرک بهتنهایی معیار کاملی برای سنجش قدرت خرید خانوارها نیست، زیرا تغییر روشهای پرداخت و ترکیب تراکنشها نیز بر این ارقام تأثیر میگذارد.
با این وجود، تازهترین گزارش شبکه شاپرک نشان میدهد رشد چشمگیر گردش پول در شبکه پرداخت کشور بیش از آنکه بیانگر افزایش خرید واقعی باشد، تحت تأثیر افزایش قیمت کالاها و خدمات قرار داشته است.