صنعت قهوه ایران در سال‌های اخیر همزمان با تغییر الگوی مصرف، گسترش فرهنگ قهوه نوشی و توسعه فعالیت کافه‌ها و واحدهای رست و فرآوری، ظرفیت‌های تازه ای برای رشد پیدا کرده است. با این حال، وابستگی به واردات مواد اولیه، نوسانات ارزی و محدودیت‌های تجاری همچنان از مهم‌ترین چالش‌های فعالان این صنعت به شمار می‌روند. در چنین شرایطی، نمایشگاه‌های تخصصی می‌توانند با ایجاد ارتباط میان حلقه‌های مختلف زنجیره ارزش، زمینه هم افزایی، تبادل تجربه و توسعه همکاری‌های اقتصادی را فراهم کنند.
با توجه به نزدیک شدن به زمان برگزاری چهارمین نمایشگاه قهوه ایران مال پیرامون این موضوع با رضا مرتضوی عضو هیت مدیره انجمن قهوه ایران به گفت و گو نشستیم که مشروح آن را در ادامه مطالعه خواهید کرد:
مرتضوی با اشاره به وضعیت صنعت قهوه کشور اظهار کرد: این صنعت نیز مانند سایر بخش‌های اقتصادی، تحت تاثیر شرایط اقتصادی، نوسانات ارزی و محدودیت‌های بین المللی قرار گرفته است. از آنجا که بخش قابل توجهی از مواد اولیه مورد نیاز این صنعت، به ویژه قهوه سبز، از طریق واردات تامین می‌شود، تحریم‌ها و مشکلات نقل و انتقال ارز، فرآیند تامین مواد اولیه و ارتباط با تامین کنندگان خارجی را با دشواری‌هایی مواجه کرده است.
وی افزود: افزایش هزینه‌های تولید، بسته بندی و حمل و نقل در کنار کاهش قدرت خرید مصرف کنندگان، فشار مضاعفی بر فعالان این حوزه وارد کرده است؛ با این حال، نباید از ظرفیت‌های قابل توجه بازار قهوه در ایران غافل شد.
مرتضوی با اشاره به روند توسعه این صنعت در سال‌های اخیر ادامه داد: رشد فرهنگ مصرف قهوه، گسترش فعالیت کافه‌ها، افزایش تعداد واحدهای رست و فرآوری و ورود سرمایه گذاری‌های جدید، نشان دهنده ظرفیت بالای این بازار برای توسعه است. بنابراین، با وجود محدودیت‌های موجود، صنعت قهوه ایران همچنان از ظرفیت رشد برخوردار است، اما حفظ این روند به نگاه حرفه ای‌تر، برنامه ریزی بلندمدت و همکاری بیشتر میان فعالان این حوزه نیاز دارد.
عضو هیئت مدیره انجمن قهوه ایران در ادامه با تاکید بر اهمیت برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی در شرایط فعلی بیان کرد: اتفاقا در شرایطی که کسب و کارها با محدودیت‌های اقتصادی و تجاری مواجه هستند، اهمیت برگزاری نمایشگاه‌ها بیشتر می‌شود. نمایشگاه صرفا محلی برای معرفی محصولات، خدمات و تبلیغ برندها نیست، بلکه فرصتی برای گردهم آمدن تمام حلقه‌های زنجیره صنعت قهوه به شمار می‌رود.
وی تصریح کرد: از واردکنندگان مواد اولیه و تولیدکنندگان گرفته تا واحدهای رست، تامین کنندگان تجهیزات، توزیع کنندگان و فعالان حوزه کافه داری، می‌توانند در چنین رویدادی در یک فضای مشترک با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، تجربیات خود را به اشتراک بگذارند و فرصت‌های جدید همکاری را شناسایی کنند.
مرتضوی با اشاره به دیگر کارکردهای نمایشگاه افزود: این رویدادها می‌توانند در معرفی توانمندی‌های داخلی، انتقال دانش و فناوری و ایجاد ارتباطات تجاری جدید موثر باشند. به اعتقاد من، یکی از مهم‌ترین نیازهای امروز صنعت قهوه، عبور از رقابت‌های پراکنده و حرکت به سمت هم افزایی است و نمایشگاه قهوه ایران مال می‌تواند بستر مناسبی برای تحقق این رویکرد باشد.
وی درباره انتظارات خود از نتایج برگزاری نمایشگاه قهوه ایران مال اظهار کرد: نباید موفقیت یک نمایشگاه را صرفا با تعداد غرفه‌ها و بازدیدکنندگان سنجید. این شاخص‌ها اهمیت دارند، اما به تنهایی نمی‌توانند میزان تاثیرگذاری واقعی یک رویداد بر صنعت را مشخص کنند. آنچه اهمیت بیشتری دارد، دستاوردهایی است که پس از پایان نمایشگاه باقی می‌ماند.
این فعال صنعت قهوه ادامه داد: انتظار داریم برگزاری نمایشگاه به شکل گیری ارتباطات تجاری جدید، افزایش فرصت‌های همکاری میان مجموعه‌های داخلی، آشنایی فعالان صنعت با فناوری‌ها و دستاوردهای جدید و توسعه بازار شرکت کنندگان منجر شود.
مرتضوی همچنین طرح و بررسی مشکلات کلان صنعت را از دیگر انتظارات خود از چنین رویدادهایی دانست و گفت: نمایشگاه باید فرصتی برای گفت و گو درباره مسائل اساسی صنعت، از جمله تامین مواد اولیه، واردات، موضوعات ارزی، استانداردها و موانع تولید باشد. در این میان، انجمن نیز باید بتواند این مسائل را به صورت منسجم جمع آوری کند و از طریق تعامل با نهادهای مرتبط، پیگیری‌های لازم را برای رفع آنها انجام دهد.
وی خاطرنشان کرد: انتظار من این است که هر دوره نمایشگاه نسبت به دوره قبل، گامی موثر در مسیر حرفه ای‌تر شدن و توسعه یافتگی صنعت قهوه کشور بردارد.
عضو هیئت مدیره انجمن قهوه ایران در بخش دیگری از صحبت‌های خود با اشاره به چشم انداز این صنعت اظهار کرد: نسبت به آینده صنعت قهوه ایران خوش بین هستم، اما این خوش بینی به اصلاح برخی ساختارها و افزایش همکاری میان فعالان بازار وابسته است.
وی افزود: نباید صرفا به رشد مصرف قهوه و افزایش تعداد کافه‌ها اکتفا کنیم؛ چراکه آینده این صنعت به میزان توانمندی ما در توسعه تولید، ارتقای کیفیت، افزایش بهره وری، انتقال دانش فنی و ایجاد برندهای معتبر داخلی بستگی دارد.
مرتضوی با تاکید بر ضرورت تغییر رویکرد رقابتی در بازار قهوه ادامه داد: باید تلاش کنیم رقابت در این بازار از رقابت صرفا قیمتی فاصله بگیرد و کیفیت، نوآوری و اعتماد مصرف کننده به معیارهای اصلی رقابت تبدیل شوند.
وی در پایان تاکید کرد: توسعه پایدار صنعت قهوه با تلاش منفرد شرکت‌ها محقق نمی‌شود و بخش خصوصی، تشکل‌های صنفی و نهادهای تصمیم گیر باید تعامل بیشتری با یکدیگر داشته باشند. حرکت جمعی و همکاری میان این بخش‌ها می‌تواند زمینه ساز رشد و توسعه بلندمدت صنعت قهوه کشور باشد.
چهارمین نمایشگاه قهوه ایران (ایران کافکس) به همت انجمن قهوه ایران و با حضور تولیدکنندگان قهوه، برشته کاران، واردکنندگان دانه سبز، کافه‌ها و فعالان حوزه تجهیزات و صنایع وابسته، از ۲۶ تا ۲۹ آبان ماه در مرکز نمایشگاه‌ها و همایش‌های بین المللی ایران مال برگزار خواهد شد.
