سومین همایش حفاری اکتشافی معادن ایران با همکاری اتحادیه حفاران غیرنفتی و شرکت آرکا همایش پارس همزمان با پانزدهمین نمایشگاه فرصتهای سرمایهگذاری در معدن و صنایع معدنی ایران (ماینکس ۲۰۲۶) برگزار خواهد شد؛ رویدادی که به گفته برگزارکنندگان آن، با بهرهگیری از تجربه دو دوره گذشته، امسال رویکردی جامعتر و کاربردیتر در پیش گرفته و علاوه بر طرح مباحث تخصصی، به دنبال ارائه راهکارهایی برای چالشهای واقعی صنعت حفاری است.
حفاری مسئولانه؛ محور اصلی همایش
سید سهراب حسینی، دبیر سومین همایش حفاری اکتشافی معادن ایران، با اشاره به تجربه دو دوره گذشته این رویداد گفت: در نخستین دوره، موضوع مسئولیت اجتماعی و معدنکاری مسئولانه در مرکز توجه قرار گرفت و بیانیهای در این زمینه تدوین شد که بازتاب قابل توجهی در نشستها و کنفرانسهای تخصصی خارج از کشور داشت.
وی افزود: در دوره دوم نیز نقش راهبردی معدن در اقتصاد ملی و موازنه قدرت ژئوپلیتیکی مورد بررسی قرار گرفت و تأکید شد که مواد معدنی امروز به یکی از مؤلفههای اثرگذار در تحولات اقتصادی و صنعتی جهان تبدیل شدهاند.
حسینی با تشریح اهداف سومین دوره همایش، پنج محور اصلی این رویداد را شامل توسعه دانش و فناوریهای روز، حفظ و انتقال تجربه و میراث حفاری کشور، توسعه صنعت و حرفه حفاری، توجه به مسئولیت اجتماعی و محیط زیست و همچنین ارزیابی عملکرد شرکتهای حفاری عنوان کرد.
به گفته وی، در این دوره برای نخستین بار «شاخصهای عملکرد شرکتهای حفاری» رونمایی خواهد شد؛ شاخصهایی که با هدف ارزیابی فعالیت شرکتها در چارچوب «حفاری مسئولانه برای آینده پایدار» تدوین شده و مبنایی برای معرفی و تقدیر از شرکتهای برتر خواهد بود.
دبیر همایش همچنین از برگزاری پنلهای تخصصی در حوزه مسئولیت اجتماعی، فرصتهای سرمایهگذاری و چالشهای توسعه حفاری خبر داد و گفت: تجلیل از پیشکسوتان و چهرههای اثرگذار صنعت حفاری نیز از دیگر بخشهای این رویداد خواهد بود.
وی با اشاره به برخی دستاوردهای دو دوره گذشته، تدوین فهرستبها، ساماندهی شرکتهای حفاری، پلاکگذاری دستگاهها، تسهیل واردات تجهیزات تخصصی و پیگیری ایجاد نظام آماری دقیق برای حفاری اکتشافی را از جمله موضوعات مهم دنبالشده در این همایش برشمرد.
توسعه حفاری با نگاه زنجیرهای
رضا اشرف سمنانی، رئیس اتحادیه حفاران غیرنفتی، با تأکید بر ظرفیتهای معدنی ایران اظهار کرد: کشور از نظر تنوع و ذخایر معدنی جایگاه مناسبی دارد، اما بهرهبرداری از این ظرفیتها نیازمند سرمایهگذاری، برنامهریزی دقیق و اتخاذ رویکردی زنجیرهای است.
وی افزود: اکتشاف زمانی میتواند به توسعه اقتصادی و ایجاد ارزش افزوده منجر شود که سیاستگذاری، راهبرد، برنامهریزی و اجرای پروژهها در ارتباطی منسجم با یکدیگر قرار داشته باشند.
اشرف سمنانی با اشاره به رشد توان فنی شرکتهای حفاری در سالهای اخیر گفت: نگاه علمی به صنعت حفاری تقویت شده و ظرفیتهای اجرایی این بخش افزایش یافته است، اما این دستاوردها باید بیش از گذشته به جامعه اقتصادی و تصمیمگیران کشور معرفی شود تا زمینه برای سرمایهگذاریهای جدید فراهم گردد.
رئیس اتحادیه حفاران غیرنفتی همچنین بر ضرورت تدوین برنامههای بلندمدت و پرهیز از تصمیمهای مقطعی تأکید کرد و افزود: توسعه حفاری نیازمند راهبردهای روشن و قابل اجراست و هرگونه تصمیمگیری شتابزده میتواند فرصتهای موجود را از بین ببرد.
آموزش و فناوری؛ پیشنیاز حفاریهای عمیق
حمید پاکزاده، نایبرئیس اتحادیه حفاران غیرنفتی، نیز توسعه علمی و فنی صنعت حفاری را از مهمترین اهداف برگزاری این همایش دانست و گفت: افزایش حفاریهای عمیق، ورود تجهیزات جدید و استفاده از دستگاههای تخصصی، نیازمند تربیت نیروی انسانی ماهر و آموزشهای تخصصی مستمر است.
وی کمبود نیروی انسانی متخصص را یکی از چالشهای جدی این صنعت عنوان کرد و افزود: توسعه حفاری تنها با افزایش تعداد دستگاهها محقق نمیشود، بلکه باید آموزش پایدار، ارتقای دانش فنی و رعایت الزامات زیستمحیطی نیز همزمان مورد توجه قرار گیرد.
پاکزاده همچنین تعامل با جوامع محلی را یکی از ارکان موفقیت پروژههای اکتشافی دانست و اظهار کرد: گروههای حفاری نخستین حلقه ارتباط صنعت معدن با مردم مناطق محل فعالیت هستند و نحوه تعامل آنها میتواند بر تداوم یا توقف پروژهها اثرگذار باشد.
وی تأکید کرد: زمین برای مردم محلی تنها یک محدوده جغرافیایی نیست، بلکه با معیشت، هویت و زندگی آنها پیوند خورده است؛ از این رو جلب رضایت آگاهانه و ایجاد رابطهای برد ـ برد باید به بخشی از فرهنگ حرفهای صنعت حفاری تبدیل شود.
اتحادیه حفاران؛ از شکلگیری تا نقشآفرینی در اکتشاف
شهناز نوایی، عضو اتحادیه حفاران غیرنفتی، حفاری را یکی از ارکان اصلی فرآیند اکتشاف دانست و گفت: صنایع معدنی برای تداوم فعالیت خود به ذخایر پایدار نیاز دارند و دستیابی به این ذخایر بدون حفاری اکتشافی دقیق امکانپذیر نیست.
وی با اشاره به روند شکلگیری اتحادیه حفاران غیرنفتی اظهار کرد: گسترش فعالیتهای حفاری و افزایش نیاز کشور به تجهیزات و شرکتهای تخصصی، زمینه تشکیل یک تشکل مستقل را در این حوزه فراهم کرد.
نوایی افزود: اتحادیه حفاران غیرنفتی در سالهای فعالیت خود تلاش کرده است نقش صنعت حفاری را در فرآیند اکتشاف و توسعه معدنی کشور پررنگتر کرده و به مرجعی مؤثر برای پیگیری مسائل این بخش تبدیل شود.
تغییر نگاه به جوامع محلی
محمدرضا مقدم، مدیرعامل شرکت آرکا همایش پارس، یکی از مهمترین دستاوردهای دو دوره گذشته همایش را طرح موضوع مسئولیت اجتماعی و معدنکاری مسئولانه عنوان کرد.
وی گفت: در سالهای اخیر ادبیات رایج درباره «معارض محلی» به تدریج جای خود را به مفاهیم دقیقتری همچون «جوامع محلی» و «مردم بومی» داده و این تغییر نگرش موجب شده شرکتهای معدنی و حفاری توجه بیشتری به گفتوگو، اطلاعرسانی و جلب رضایت مردم مناطق محل فعالیت داشته باشند.
مقدم همچنین با اشاره به حضور شرکتها و کارشناسان خارجی در دورههای گذشته اظهار کرد: نمایندگانی از آفریقای جنوبی و چین، برگزاری چنین رویدادی را اقدامی ارزشمند برای توسعه صنعت حفاری و اکتشاف معدنی ایران ارزیابی کردهاند.
وی افزود: این همایش بستری برای گفتوگوی مستقیم میان شرکتهای حفاری، ایمیدرو، شرکت ملی صنایع مس ایران و سایر نهادهای مرتبط فراهم کرده و به شناخت بهتر چالشها و پیگیری راهحلهای اجرایی کمک کرده است.
نیروی انسانی؛ حلقه مفقوده توسعه حفاری
فاطمه شالچیان، عضو کمیته اجرایی همایش، نیز با تأکید بر نقش سرمایه انسانی در توسعه صنعت حفاری کشور گفت: موضوع سازماندهی و گریدبندی نیروهای حفاری از سطوح کارگری تا کارشناسی و مدیریتی، تاکنون آنگونه که باید مورد توجه قرار نگرفته است.
وی افزود: اتحادیه حفاران غیرنفتی میتواند با بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی، نظامی برای ارزیابی، آموزش و رتبهبندی نیروهای شاغل در این صنعت ایجاد کند؛ اقدامی که به ارتقای مهارتها و شکلگیری ساختاری منسجمتر در این حوزه منجر خواهد شد.
شالچیان با اشاره به ضرورت همافزایی میان شرکتهای حفاری تصریح کرد: توسعه این صنعت تنها به تجهیزات و فناوری وابسته نیست، بلکه نیروی انسانی آموزشدیده و دارای مسیر شغلی مشخص، یکی از مهمترین ارکان رشد پایدار آن به شمار میرود.
وی همچنین تثبیت جایگاه حفاری غیرنفتی در فرآیند اکتشافات معدنی را از اهداف کلیدی همایش دانست و گفت: دادههای حاصل از حفاری، هسته اصلی تصمیمگیریهای اکتشافی را تشکیل میدهد و سایر اطلاعات و روشهای اکتشافی بر پایه آن تکمیل میشوند.
رویدادی برای آینده معدن ایران
سومین همایش حفاری اکتشافی معادن ایران در شرایطی برگزار میشود که فعالان این حوزه بر یک نکته مشترک تأکید دارند؛ اینکه آینده بخش معدن بدون اکتشافات دقیق و اکتشافات دقیق بدون حفاری کارآمد، دانشمحور و مسئولانه امکانپذیر نیست. از همین رو برگزارکنندگان این رویداد تلاش دارند با پیوند دادن دانش، فناوری، سرمایهگذاری، مسئولیت اجتماعی و توسعه منابع انسانی، جایگاه حفاری اکتشافی را به عنوان یکی از ارکان توسعه پایدار معدنکاری کشور بیش از پیش تقویت کنند.
