ضاحیه فقط یک محله در جنوب بیروت نیست. این منطقه با حدود یک میلیون نفر جمعیت (یکپنجم لبنان)، قلب سیاسی و نظامی حزبالله، مرکز فرماندهی، انبارهای مهمات و نماد مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی است. سفارت جمهوری اسلامی ایران نیز در همین منطقه قرار دارد. حزبالله کنترل کامل بر ضاحیه دارد و آن را به شیوهای خودگردان اداره میکند.
در جنگهای ۲۰۰۶ و ۲۰۲۳، رژیم صهیونیستی ضاحیه را بهشدت بمباران کرد، اما حزبالله با حمایت ایران بار دیگر آن را بازسازی کرد. اینکه ایران از حزبالله حمایت میکند، حرف تازهای نیست؛ پیش از این نیز چنین حمایتی وجود داشته است. اما ماجرای ضاحیه چیز دیگری است. هر کسی بخواهد حزبالله را از میدان خارج کند، ناچار است از ضاحیه آغاز کند و ایران این مسئله را بهخوبی میداند.
در روزهای اخیر، رژیم صهیونیستی بمبهای زیادی را بر اهدافی در ضاحیه و بیروت فرود آورد. هدف این حملات، فلج کردن یکباره حزبالله اعلام شد. اما ایران واکنش نشان داد. شلیک موشکهای بالستیک به سمت مرکز ثقل حملات هوایی به لبنان، یعنی پایگاه هوایی رامات دیوید در شمال سرزمینهای اشغالی، پاسخی بود که بسیاری انتظار آن را نداشتند. پرسش این است که چرا ایران چنین اقدامی انجام داد و این اقدام چه پیامدهایی به همراه داشت؟
اهمیت ضاحیه برای ایران فراتر از یک رابطه ساده «حامی و نیابتی» است. ضاحیه نخستین خط دفاعی ایران در برابر رژیم صهیونیستی محسوب میشود. تا زمانی که حزبالله در ضاحیه قدرتمند ایستاده باشد، رژیم صهیونیستی نمیتواند با خیال آسوده به سمت اهداف هستهای یا نظامی ایران حرکت کند. حزبالله مانند سپری عمل میکند که تهدیدها را پیش از رسیدن به مرزهای ایران خنثی میسازد. اگر ضاحیه سقوط کند، به این معناست که این سپر شکسته شده و رژیم صهیونیستی عملاً به آستانه ایران رسیده است. از این رو، ضاحیه برای ایران یک خط قرمز راهبردی است، نه صرفاً یک تعهد سیاسی.
حمله اخیر ایران سه پیامد اساسی به همراه داشت:
نخست؛ ایران ثابت کرد که تهدیدهایش از اعتبار برخوردار است. سالها بود که ایران اعلام میکرد «به متحدان ما حمله کنید، پاسخ خواهیم داد». بسیاری این موضع را یک بلوف دیپلماتیک تلقی میکردند. عملیات موشکی نشان داد که ایران آماده است هزینه این موضع را نیز بپردازد. از این پس، هر محاسبهای در تلآویو و واشنگتن باید این متغیر جدید را در نظر بگیرد. ایران نشان داد که بازدارندگی آن فراتر از مرزهای جغرافیاییاش عمل میکند.
دوم؛ ایران قواعد بازی را تغییر داد. پیش از این، رژیم صهیونیستی میتوانست لبنان را هدف قرار دهد، بدون آنکه نگران پاسخ مستقیم ایران باشد. این تصور که «رژیم صهیونیستی حمله میکند و ایران فقط نظارهگر است» از میان رفت. اکنون این رژیم میداند که هر حمله به ضاحیه میتواند با پاسخی مستقیم و پرهزینه مواجه شود. در نتیجه، هزینه هرگونه ماجراجویی در لبنان بهصورت تصاعدی افزایش یافته است.
سوم؛ این عملیات به آمریکا فهماند که نمیتواند جنگی یکطرفه علیه ایران طراحی کند. آمریکا در پی آن بود که رژیم صهیونیستی حزبالله را تضعیف کند، ایران تحت فشار مذاکره قرار گیرد و واشنگتن نیز بدون پرداخت هزینه از این معادله خارج شود. پاسخ ایران این طراحی را خنثی کرد. اکنون واشنگتن دریافته است که تنش در لبنان به معنای تنش در کل جبهه مقاومت است و نمیتوان جبهههای مختلف را از یکدیگر تفکیک کرد. کمتر از ۲۴ ساعت پس از پاسخ ایران، دولت ترامپ رسماً اعلام کرد که به دنبال کاهش تنش است.
در نهایت، ضاحیه از این پس صرفاً یک محله در بیروت نیست؛ بلکه به یک خط قرمز جدید در معادلات خاورمیانه تبدیل شده است. ایران با این عملیات نشان داد که برای حفظ این خط قرمز، آماده ورود مستقیم به میدان است. رژیم صهیونیستی و آمریکا این پیام را دریافت کردهاند. هرچند پیشبینی آینده همواره دشوار است، اما یک نکته روشن به نظر میرسد: قواعد بازی تغییر کرده و ایران بازیگری است که این تغییر را رقم زده است.
